Οι θέσεις του ΣΕΦ επί της Πρότασης του ΥΠΕΝ για την Απλοποίηση της Αδειοδοτικής Διαδικασίας των ΑΠΕ

Η πρόταση του ΥΠΕΝ για την απλοποίηση της αδειοδοτικής διαδικασίας των ΑΠΕ περιλαμβάνει αρκετά θετικά σημεία τα οποία επικροτούμε. Επιγραμματικά, τα σημεία αυτά είναι:

  • Η δημιουργία ενός σημείου επαφής για τους επενδυτές με πλήρη ψηφιοποίηση της αδειοδοτικής διαδικασίας (ΠΣΑΠΕ).
  • Ο περιορισμός των απαιτούμενων δικαιολογητικών σε κάθε στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας.
  • Η υποβολή Εγγυητικής Επιστολής κατά την αίτηση για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης (για όλα τα έργα).
  • Η κατάργηση του σταδίου των προσωρινών όρων σύνδεσης.
  • Ο έλεγχος του ιδιοκτησιακού καθεστώτος από ανεξάρτητο εξωτερικό δικηγόρο για ιδιωτικές εκτάσεις.
  • Η διαδικασία Απλής Κοινοποίησης για σύνδεση σταθμών μικρής ισχύος στο δίκτυο.

Θα θέλαμε να επισημάνουμε ωστόσο μερικά σημεία που χρήζουν προσοχής και θα μπορούσαν να βελτιώσουν περαιτέρω το θεσμικό πλαίσιο.

Οριστική Προσφορά Σύνδεσης και υποβολή Εγγυητικής Επιστολής

Η υποχρέωση προσκόμισης της εγγυητικής επιστολής κατά την αίτηση για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης (για όλα τα έργα) θα πρέπει να έχει αναδρομικό χαρακτήρα για να έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα δεδομένου του μεγάλου όγκου συσσωρευμένων αιτήσεων. Θα πρέπει δηλαδή να καταλαμβάνει και όλα τα αιτήματα τα οποία έχουν παραληφθεί από τους Διαχειριστές και για τα οποία δεν έχει εκδοθεί δεσμευτική προσφορά σύνδεσης. Η εγγυητική επιστολή θα πρέπει να προσκομιστεί στον Διαχειριστή το αργότερο τέσσερις (4) μήνες από τη θέση σε εφαρμογή της παρούσας ρύθμισης, εκτός και αν εκδοθεί στο μεταξύ δεσμευτική προσφορά σύνδεσης, οπότε αυτή πρέπει να προσκομιστεί εντός 2 μηνών από την εν λόγω δεσμευτική προφορά. Σε περίπτωση μη προσκόμισης της εγγυητικής επιστολής εντός των προθεσμιών αυτών, η αίτηση σύνδεσης τίθεται στο αρχείο, τυχόν εκδοθείσα δεσμευτική προσφορά σύνδεσης ακυρώνεται και ενημερώνεται η ΡΑΕ, ώστε να προβεί στην ανάκληση της Βεβαίωσης Παραγωγού (εφόσον πρόκειται για έργο που υποχρεούται στη λήψη Βεβαίωσης Παραγωγού).

Θεωρούμε πως για την έκδοση δεσμευτικής προσφοράς σύνδεσης δεν θα έπρεπε να απαιτείται η προσκόμιση απόφασης ΕΠΟ, ΠΠΔ ή απαλλαγής, όπως ισχύει κατά περίπτωση, και πως κάτι τέτοιο θα διευκόλυνε σημαντικά το “ξεσκαρτάρισμα” των αιτήσεων. Αντιστοίχως, η  αρμόδια περιβαλλοντική αδειοδοτική αρχή δεν θα πρέπει να εκκινεί τη διαδικασία αξιολόγησης της ΜΠΕ ή των ΠΠΔ (όπως ισχύει κατά περίπτωση), εφόσον δεν συνυποβάλλεται βεβαίωση παραλαβής της ανωτέρω εγγυητικής επιστολής από τον αρμόδιο Διαχειριστή. Αναλυτικές προτάσεις επ’ αυτού αποστείλαμε στη Γενική Γραμματεία Ενέργειας του ΥΠΕΝ στις 20-4-2021.

Έργα τα οποία υποβάλλουν από κοινού αίτημα προς τον αρμόδιο Διαχειριστή, για έκδοση όρων σύνδεσης, με την κατασκευή κοινών έργων αναβάθμισης του Δικτύου ή του Συστήματος, σύμφωνα με το άρθρο του Ν.4685/2020, θα πρέπει να εμπίπτουν στην υποχρέωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης, με βάση την αθροιστική ισχύ τους, και οφείλουν να υποβάλουν κοινή Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένων των προβλεπόμενων κοινών έργων σύνδεσης (κατασκευή νέου υποσταθμού κλπ.). Επειδή τα έργα αυτά καταλαμβάνουν αθροιστικά ενιαίες ή γειτονικές εκτάσεις σημαντικού μεγέθους, δεν μπορούν να εξαιρούνται από περιβαλλοντική αδειοδότηση, αφού οι τυχόν επιπτώσεις τους στο περιβάλλον είναι ισοδύναμες με αυτές από τα ενιαία έργα ιδίου μεγέθους. Τα μεμονωμένα έργα τα οποία εξαιρούνται από περιβαλλοντική αδειοδότηση διατηρούν την εξαίρεση, αφού οι επιπτώσεις τους είναι αμελητέες.

Με τις εν λόγω ρυθμίσεις επιτυγχάνεται η ορθολογικοποίηση στη διαδικασία δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου, με την εμπροσθοβαρή  “δέσμευση” του επενδυτή για την ανάπτυξη και υλοποίηση του σχετικού έργου ΑΠΕ. Η ρύθμιση επιτρέπει, επίσης, την άμεση απελευθέρωση πολυγώνων εγκατάστασης και την αποσυμφόρηση των περιβαλλοντικών αρχών από αιτήματα ΜΠΕ και ΠΠΔ, τα οποία αφορούν έργα κατόχων Βεβαίωσης Παραγωγού που δεν δύνανται ή δεν επιθυμούν να δεσμευτούν για την υλοποίησή τους (λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων, αδυναμίας εξασφάλισης του δικαιώματος χρήσης της γης κλπ.). Τέλος, αποκαθίσταται η τάξη αναφορικά με την εξαίρεση από την περιβαλλοντική αδειοδότηση, συστάδων μικρών έργων, τα οποία επιδιώκουν να προβούν σε εκτεταμένα, κοινά έργα σύνδεσης (κατασκευή νέων υποσταθμών κλπ.), με τις συνακόλουθες περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την υλοποίηση του “όλου” έργου.

Κατάργηση κάθε προτεραιότητας στην Προσφορά Όρων Σύνδεσης

Ενώ η υπουργική απόφαση Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/28857/1083, ΦΕΚ940Β/20.03.2020 (όπως τροποποιήθηκε με την ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/123370/4527, ΦΕΚ Β’ 5693/23.12.2020) προσπάθησε να βάλει μία τάξη στο προηγούμενο καθεστώς που ευνοούσε συγκεκριμένες κατηγορίες έργων (π.χ. Ενεργειακές  Κοινότητες) με αποτέλεσμα την καταστρατήγηση της νομοθεσίας, στην πράξη, δημιούργησε νέες στρεβλώσεις αδικώντας την πλειονότητα των έργων και κυρίως έργων μεγάλης κλίμακας που μπορούν να εγγυηθούν χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές, αφού τα έργα αυτά υπάγονται στην πλειονότητά τους στην τελευταία κατηγορία προτεραιότητας (Ομάδα Ε) και χάνουν τη σειρά τους κάθε φορά που προκύπτει έργο υψηλότερης προτεραιότητας ακόμη κι αν το τελευταίο κατέθεσε την αίτηση μεταγενέστερα.

Ακόμη και η προσπάθεια διευκόλυνσης μικρών επενδύσεων με τη δυνατότητα κοινής διασύνδεσης σε υποσταθμό ΥΤ/ΜΤ έχει οδηγήσει σε στρεβλώσεις, αφού λόγω προτεραιότητας αφήνει εκτός νυμφώνος μεγαλύτερες επενδύσεις δεδομένου ότι και τα δίκτυα υψηλής τάσης έχουν πεπερασμένη χωρητικότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι αυτή τη στιγμή εκκρεμούν προς εξέταση από τον ΑΔΜΗΕ 60-70 αιτήσεις ομαδοποιημένων έργων (πολλές χιλιάδες μικρών έργων δηλαδή) οι οποίες πρέπει να ελεγχθούν ως προς την πληρότητα και νομιμότητά τους (συμπεριλαμβανομένων των ιδιοκτησιακών των Ενεργειακών Κοινοτήτων). Αυτό δεν είναι τεχνικό ζήτημα και ο ΑΔΜΗΕ θα μπορούσε να το έχει αναθέσει σε κάποιο τεχνικό ή νομικό γραφείο και οι υπηρεσίες του να εξετάσουν τα καθαρά τεχνικά ζητήματα. Παρόλα αυτά, το θέμα αυτό προβάλλεται ως η κύρια δικαιολογία για τη μη έκδοση Προσφορών Σύνδεσης εδώ και πολλούς μήνες.

Στο παρελθόν ο Σύνδεσμός μας είχε υποστηρίξει πως προτεραιότητα δικαιολογείται μόνο για τα συστήματα αυτοπαραγωγής και όλες οι άλλες επενδύσεις θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ισότιμα και οι προσφορές να δίνονται με βάση το χρόνο κατάθεσης της αίτησης. Πιστεύουμε ότι κάτι τέτοιο πρέπει να γίνει άμεσα, με αναδρομικό μάλιστα χαρακτήρα, για να αρθούν πολλές από τις στρεβλώσεις που έχουν προκύψει.

Κατάργηση της Άδειας Εγκατάστασης

Όπως συνοπτικά αναφέρει σε σχετική έκθεσή του (2014) ο ΟΟΣΑ: “Όπως διαπιστώνεται μέσω των μεμονωμένων βημάτων της διαδικασίας και της απαιτούμενης τεκμηρίωσης για την έκδοση της άδειας εγκατάστασης, πρόκειται για μια άδεια απεριόριστης εφαρμογής με τη μορφή μιας λίστας ελέγχου που κυρίως πιστοποιεί την κατάλληλη έγκριση από όλες τις αρμόδιες αρχές. Έτσι, η άδεια αυτή θεωρείται άνευ αντικειμένου και συνιστάται να καταργηθεί εξ ολοκλήρου”.

Όπως διαπιστώνει και ο οργανισμός, το σύνολο των απαιτούμενων πληροφοριών που υποβάλλονται με τις διάφορες αιτήσεις βρίσκεται στη διάθεση των αρμοδίων αρχών ήδη από τα στάδια της έκδοσης Βεβαίωσης Παραγωγού, προσφοράς όρων σύνδεσης και της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Τα μόνα επιπλέον παραστατικά που απαιτούνται είναι αυτά της πληρωμής παραβόλων, τελών, κρατήσεων και φόρων.

Ο έλεγχος του ιδιοκτησιακού καθεστώτος που προβλέπει σήμερα η Άδεια Εγκατάστασης, για μεν τις ιδιωτικές εκτάσεις θα γίνεται από ανεξάρτητο εξωτερικό δικηγόρο (όπως προβλέπει η πρόταση του ΥΠΕΝ), για δε τις δημόσιες και δημοτικές εκτάσεις (που είναι και λιγότερες σε αριθμό) από τους Διαχειριστές.

Σε ότι αφορά τους όρους που θέτει η Άδεια Εγκατάστασης, αυτοί επαναλαμβάνουν όσα ήδη προβλέπουν η Βεβαίωση Παραγωγού, η Σύμβαση Σύνδεσης, η ΑΕΠΟ/ΠΠΔ, η Σύμβαση Πώλησης και η οικοδομική άδεια ή η έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας.

Κατάργηση της Άδειας Λειτουργίας

Στόχος της άδειας λειτουργίας είναι κυρίως να επιβεβαιώνει ότι η ανέγερση της μονάδας έχει πραγματοποιηθεί σύμφωνα με την τεχνική περιγραφή του επενδυτή και τους όρους ή/και περιορισμούς που τίθενται από τις αρχές και τη νομοθεσία, καθώς και ότι η δοκιμαστική φάση έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς. Συνεπώς, η κύρια επίδραση που είχε μέχρι πρόσφατα η άδεια λειτουργίας ήταν να καθυστερεί την πραγματοποίηση της οικονομικής συναλλαγής έως την ολοκλήρωση των επιθεωρήσεων, καθώς οι οικονομικές συναλλαγές (τιμολόγηση) επιτρέπονταν μόνο μετά από την έκδοση της άδειας λειτουργίας.

Η διαδικασία αυτή έχει εν τω μεταξύ τροποποιηθεί, καθώς οι Τιμές Αναφοράς (Τ.Α.) που ισχύουν για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ, καθορίζονται πλέον όχι με βάση την ημερομηνία θέσης του σταθμού σε λειτουργία (κανονική ή δοκιμαστική), αλλά με βάση την ημερομηνία υποβολής της Δήλωσης Ετοιμότητας των εργασιών εγκατάστασης του σταθμού προς τον αρμόδιο Διαχειριστή (άρθρο 20 Ν.4736Α’/2020).

Ο νόμος αυτός προβλέπει επίσης δήλωση μηχανικού κατάλληλης ειδικότητας, η οποία συνοδεύεται από σχετική έκθεση αυτοψίας. Με τη δήλωση βεβαιώνεται ότι έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες εγκατάστασης του έργου. Η έκθεση αυτοψίας περιλαμβάνει την ημερομηνία και ώρα της αυτοψίας, τα βασικά στοιχεία του εξοπλισμού (ιδίως τον αριθμό και τύπο μονάδων παραγωγής) που ελέγχθηκαν και καταγράφηκαν, και συνοδεύεται ιδίως από φωτογραφική τεκμηρίωση, η οποία περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστο τη γενική άποψη του σταθμού και τον οικίσκο/υποσταθμό όπου υπάρχει. Τόσο η έκθεση αυτοψίας, όσο και η δήλωση ότι πληρούνται οι ως άνω προϋποθέσεις, επέχουν θέση υπεύθυνης δήλωσης και ο μηχανικός φέρει κάθε ευθύνη για την ακρίβεια και αλήθεια όσων βεβαιώνει. Ο αρμόδιος Διαχειριστής διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου της ακρίβειας τόσο της πλήρωσης των ως άνω προϋποθέσεων, όσο και του περιεχομένου της συνταχθείσας έκθεσης και υποχρεούται να ελέγχει δειγματοληπτικά εκθέσεις αυτοψίας, οι οποίες αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 20% των έργων που αφορούν οι υπό έλεγχο εκθέσεις και σε κάθε περίπτωση εντός δέκα (10) ημερών από την υποβολή τους. Ο αρμόδιος Διαχειριστής, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, εκδίδει τη Βεβαίωση Ολοκλήρωσης, από την οποία προκύπτει και η ημερομηνία υποβολής της Δήλωσης Ετοιμότητας. Η Βεβαίωση Ολοκλήρωσης, γνωστοποιείται στον ΔΑΠΕΕΠ ή στον ΔΕΔΔΗΕ με την ιδιότητά του ως Διαχειριστή ΜΔΝ και κοινοποιείται στη ΡΑΕ. Σε περίπτωση κατά την οποία διαπιστωθεί από τον αρμόδιο Διαχειριστή ψευδής δήλωση περί ολοκλήρωσης των εργασιών, η Τ.Α. καθορίζεται με βάση την ημερομηνία θέσης του σταθμού σε λειτουργία (κανονική ή δοκιμαστική) μειωμένη κατά 5%, η Βεβαίωση Ολοκλήρωσης ανακαλείται και ενημερώνεται σχετικά ο ΔΑΠΕΕΠ ή ο ΔΕΔΔΗΕ με την ιδιότητά του ως Διαχειριστή ΜΔΝ.

Η διαδικασία αυτή του Ν.4736Α’/2020 (Δήλωση Ετοιμότητας και Βεβαίωση Ολοκλήρωσης) καθιστά πλέον μη αναγκαία την έκδοση Άδειας Λειτουργίας η οποία και θα πρέπει να καταργηθεί.

Απλή κοινοποίηση στον Διαχειριστή για συστήματα έως 50 kW

Αξιοποιώντας τα περιθώρια που δίνει τo άρθρο 17 της Κοινοτικής Οδηγίας για τις ΑΠΕ (2018/2001), προτείνουμε να προβλεφθεί διαδικασία απλής κοινοποίησης για εγκαταστάσεις ή συγκεντρωτικές μονάδες παραγωγής με δυναμικότητα ηλεκτροπαραγωγής έως 50 kW.

Ρυθμίσεις για δασικές και αναδασωτέες εκτάσεις

Mε το Ν.3377/2005 προστέθηκε στην παρ. 2 του άρθρου 58 του Ν.998/1979 η παρακάτω πρόβλεψη:

«Εγκρίσεις επέμβασης σε δασικές εκτάσεις ή δάση κατά το άρθρο 58 του Ν. 998/1979 (ΦΕΚ 289 Α), όπως ισχύει, ή παραχωρήσεις δημοσίων δασικών εκτάσεων κατά το άρθρο 13 του Ν. 1734/1987 (ΦΕΚ 189 Α΄), όπως ισχύει, που έχουν εκδοθεί από το Ελληνικό Δημόσιο υπέρ ηλεκτροπαραγωγών από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, παραμένουν έγκυρες και ισχυρές και μετά την τυχόν δικαστική ή διοικητική αναγνώριση τρίτου προσώπου ως ιδιοκτήτη των εκτάσεων αυτών. Στην περίπτωση αυτή, ο αναγνωριζόμενος ιδιοκτήτης υπεισέρχεται αυτοδικαίως στη θέση του Δημοσίου, ως προς τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα αυτού για το αντάλλαγμα χρήσης ή το τίμημα παραχώρησης.»

Δυστυχώς, η παραπάνω διάταξη αφαιρέθηκε με τον 4280/2014.

Σημειωτέον, ότι κάτι αντίστοιχο με αυτό που ζητάμε να επανέλθει ως πρόβλεψη, ισχύει ήδη σήμερα για τα Λατομεία-Λατομικές εκμεταλλεύσεις (παρ. 5 του άρθρου 44 του Ν. 4512/2018)  και συνεπώς θα έπρεπε οι ΑΠΕ να αντιμετωπίζονται ισότιμα.

Το θέμα της εγκατάστασης σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ σε εκτάσεις που έχουν κηρυχθεί αναδασωτέες, έχει απασχολήσει συχνά τις αρμόδιες αδειοδοτικές αρχές αλλά και τα ανώτατα δικαστήρια της χώρας.

Η πιο πρόσφατη πάντως νομολογία (του Ε’ τμήματος του ΣτΕ υπ. αριθ.  2579/2018), ξεκαθαρίζει πως θεωρούνται ως νόμιμες οι επεμβάσεις σε δασική ή αναδασωτέα έκταση για τη διασφάλιση της επάρκειας του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας και κυρίως την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών και συνεπώς επιτρέπεται η εγκατάσταση σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ σε αναδασωτέες εκτάσεις μετά από σχετική έγκριση επέμβασης. Επισημαίνεται δε ότι η έγκριση επέμβασης δεν συνεπάγεται μεταβολή του νομικού χαρακτήρα της αναδασωτέας έκτασης, αλλά μόνο προσωρινή δυνατότητα επέμβασης για την άσκηση συγκεκριμένης δραστηριότητας, με την υποχρέωση αποκατάστασης του δασικού χαρακτήρα της έκτασης μετά την παύση λειτουργίας της δραστηριότητας, διατηρουμένου του προστατευτικού χαρακτήρα της αναδάσωσης.

Με βάση αυτή την απόφαση του ΣτΕ, θα πρέπει να υπάρξει είτε νομοθετική ρύθμιση ή/και διευκρίνιση προς τις αρμόδιες αρχές οι οποίες μέχρι σήμερα είναι αρνητικές στην εγκατάσταση ΑΠΕ σε αναδασωτέες εκτάσεις ή και εκτάσεις που πληρούν τις προδιαγραφές για να κηρυχθούν αναδασωτέες, ακόμη κι αν επιτρεπόταν εκεί η εγκατάσταση ΑΠΕ προ της κήρυξής τους ως αναδασωτέες.

 

 

Οι θέσεις του ΣΕΦ για το θεσμικό πλαίσιο αποθήκευσης ενέργειας

Η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί μια πειστική απάντηση σε μια σειρά από θέματα που απασχολούν τις αγορές ηλεκτρισμού. Είναι σημαντικό εργαλείο για την περαιτέρω προώθηση των ΑΠΕ, την ευστάθεια των δικτύων, την αποσυμφόρηση κορεσμένων δικτύων, την προώθηση της ιδιοκατανάλωσης και την ενεργειακή μετάβαση σε ένα καθαρότερο ενεργειακό μέλλον.

Είναι σαφές ότι το υπό διαμόρφωση θεσμικό πλαίσιο για την αποθήκευση θα πρέπει να διασφαλίζει την απρόσκοπτη συμμετοχή των συστημάτων αποθήκευσης σε όλες τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας που προβλέπει το Target Model καθώς και σε επικουρικές υπηρεσίες προς τους Διαχειριστές. Θα πρέπει να αποφευχθούν περιττοί περιορισμοί και αγκυλώσεις, όπως και επιβαρύνσεις που απειλούν τη βιωσιμότητα των σχετικών επενδύσεων. Επίσης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ακόμη και τα μεγάλα συστήματα αποθήκευσης με συσσωρευτές απαιτούν ελάχιστο χώρο για την εγκατάστασή τους και μπορούν να εγκατασταθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι αδειοδοτικές διαδικασίες συνεπώς θα πρέπει να αντανακλούν αυτή την ευελιξία της τεχνολογίας.

Το θεσμικό πλαίσιο θα πρέπει να καλύπτει όλες τις κατηγορίες, μεγέθη και τοπολογίες αποθήκευσης, τόσο για συστήματα stand-alone όσο και σε συνδυασμό με ΑΠΕ. Θα πρέπει να δίνει ακόμη τη δυνατότητα δημιουργίας χαρτοφυλακίων με πολλαπλά συστήματα αποθήκευσης ή/και ΑΠΕ και σωρευτικής εκπροσώπησής τους στις αγορές.

Ειδικά στα ΜΔΝ, όπου εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να λειτουργήσουν οι αγορές ηλεκτρισμού, τα συστήματα αποθήκευσης θα μπορούσαν να αμείβονται από τον Διαχειριστή που απολαμβάνει των υπηρεσιών τους με ετήσια αμοιβή. Η επιλογή των παρόχων θα πρέπει να γίνεται από τον Διαχειριστή ΜΔΝ με διαγωνιστικές διαδικασίες.

Σε ότι αφορά το πλαίσιο αδειοδότησης, αυτό μπορεί να είναι αντίστοιχο της έκδοσης Βεβαίωσης Παραγωγού. Δεδομένου ότι ακόμη και μεγάλα συστήματα αποθήκευσης με συσσωρευτές απαιτούν λίγα στρέμματα για την εγκατάστασή τους, κρίνουμε σκόπιμο να μην ακολουθηθεί η ταξινόμηση με βάση τα όρια ισχύος που ισχύουν για τις ΑΠΕ αλλά με σημαντικά μεγαλύτερα. Για παράδειγμα, αποθηκευτικοί σταθμοί με συσσωρευτές μέχρι 10 MW θα μπορούσαν να απαλλαγούν από Βεβαίωση Παραγωγού.

Ομοίως, τα συστήματα συσσωρευτών ως 10 MW μπορούν να απαλλαγούν από περιβαλλοντική αδειοδότηση και τα μεγαλύτερα να υπάγονται στην Κατηγορία Β με υποχρέωση ΠΠΔ.

Σε ότι αφορά στη χωροθέτηση των συστημάτων αποθήκευσης με συσσωρευτές, θα πρέπει να επιτρέπονται εκεί όπου επιτρέπεται αντίστοιχα και η χωροθέτηση ΑΠΕ, δηλαδή και σε δασικές εκτάσεις αλλά και σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας (δεδομένης της μικρής έκτασης που καταλαμβάνουν), και φυσικά εντός θέσεων κατανάλωσης.

Από πολεοδομικής άποψης, τα συστήματα συσσωρευτών θα πρέπει να είναι υπόχρεα σε Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας.

Αν και εκφεύγει του αντικειμένου της Επιτροπής, θα πρέπει σύντομα να οριστούν προδιαγραφές ασφαλείας για τους αποθηκευτικούς σταθμούς με συσσωρευτές για να αποφευχθούν τυχόν αυθαιρεσίες.

Ένα ιδιαίτερα κρίσιμο θέμα που αφορά την ίδια τη βιωσιμότητα των επενδύσεων είναι οι τυχόν χρεώσεις που θα επιβαρύνουν τα συστήματα αποθήκευσης, ιδιαίτερα στην περίπτωση που αυτά απορροφούν ενέργεια από το δίκτυο. Οι αποθηκευτικοί σταθμοί δεν συνιστούν τελικούς καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά εγκαταστάσεις μέσω των οποίων διακινείται ενέργεια που αποθηκεύεται προσωρινά προκειμένου στη συνέχεια να οδηγηθεί στην τελική κατανάλωση. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, ρυθμιζόμενες χρεώσεις επιβάλλονται μόνο στους τελικούς καταναλωτές, και στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας για την κατανάλωσή τους τις περιόδους που δεν παράγουν. Συνεπώς, οι αποθηκευτικοί σταθμοί θα πρέπει να απαλλαγούν από όλες τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις καθώς και από τις χρεώσεις Λογαριασμών Προσαυξήσεων για την ενέργεια την οποία απορροφούν. Σε διαφορετική περίπτωση, οι επιβαρύνσεις αυτές είναι τόσο υψηλές που διακυβεύεται η βιωσιμότητα των επενδύσεων.

Δείτε εδώ την πλήρη ανακοίνωση

Παρατάσεις προθεσμιών υλοποίησης έργων ΑΠΕ

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί λόγω της πανδημίας Covid-19, παρατείνει σειρά προθεσμιών υλοποίησης έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) με σχετική τροπολογία που κατατίθεται στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με τίτλο: «Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων αρμοδιότητας Υπουργείων Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Υποδομών και Μεταφορών, ρυθμίσεις για τη μεταφορά στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας των αρμοδιοτήτων για τα εμπορικά σήματα και άλλες διατάξεις για την ενίσχυση της».

Η χορήγηση των παρατάσεων καθίσταται αναγκαία, δεδομένου ότι λόγω της υγειονομικής κρίσης οι εταιρείες ανάπτυξης και κατασκευής έργων ΑΠΕ και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) έχουν έρθει αντιμέτωπες με σημαντικές καθυστερήσεις τόσο όσον αφορά στο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των έργων τους, όσο και στη σύνδεσή τους με το δίκτυο.

Η τροπολογία προβλέπει ότι παρατείνεται κατά δέκα μήνες:

  • Η διάρκεια ισχύος των αδειών εγκατάστασης σταθμών ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ.
  • Η διάρκεια ισχύος των οριστικών προσφορών σύνδεσης σταθμών ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ.
  • Η προθεσμία σύνδεσης των έργων που έχει επιλεγεί από διαγωνισμούς.
  • Η ημερομηνία αλλαγής των ισχυουσών τιμών αναφοράς.

Αντίστοιχα, παρατείνεται κατά έξι μήνες:

  • Η προθεσμία/δικαίωμα σύναψης συμβάσεων εκτός διαγωνισμού για τις ενεργειακές κοινότητες, η οποία μετατίθεται για τις 31 Δεκεμβρίου 2021 από 30 Ιουνίου 2021.

Πρακτικά, για τα μικρά φωτοβολταϊκά που έχουν εξασφαλίσει το δικαίωμά τους να έχουν ταρίφα εκτός διαγωνιστικών διαδικασιών (έχοντας καταθέσει πλήρεις φακέλους στον ΔΕΔΔΗΕ μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2020) ισχύουν πλέον τα εξής:

Για ηλέκτριση (ή δήλωση ετοιμότητας) έως το τέλος Φεβρουαρίου 2022:

·         Ιδιώτες μέχρι 500 Κιλοβάτ: Η ταρίφα συνεχίζει να είναι 65,74 ευρώ ανά Μεγαβατώρα

·         Ενεργειακές  Κοινότητες μέχρι 1 Μεγαβάτ: Η ταρίφα συνεχίζει να είναι 68,87 ευρώ ανά Μεγαβατώρα

Για ηλέκτριση (ή δήλωση ετοιμότητας) από 1 Μαρτίου 2022 έως και 31 Δεκεμβρίου 2022:

·         Ιδιώτες μέχρι 500 Κιλοβάτ: 63 ευρώ ανά Μεγαβατώρα

·         Ενεργειακές  Κοινότητες μέχρι 1 Μεγαβάτ: 65 ευρώ ανά Μεγαβατώρα

Όπως αναφέρθηκε, οι τιμές αυτές αφορούν έργα που έχουν οριστικούς όρους σύνδεσης και βρίσκονται στη φάση κατασκευής, ή έργα που έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 κατέθεσαν πλήρεις αιτήσεις προς τον ΔΕΔΔΗΕ ή ΑΔΜΗΕ για όρους σύνδεσης.

Για όλα τα υπόλοιπα έργα δεν υφίστανται διαδικασίες σταθερής ταρίφας και οι επενδυτές είναι υποχρεωμένοι, για να κλειδώσουν τιμή, να συμμετάσχουν σε διαγωνισμούς.

Δείτε εδώ την τροπολογία.

Ανοιχτή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό για τις επενδύσεις ΑΠΕ στη Δυτική Μακεδονία

Ανοιχτή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό για τις επενδύσεις ΑΠΕ στη Δυτική  Μακεδονία

Αξιότιμε κ. Πρωθυπουργέ,

Με την ανάληψη των καθηκόντων σας, προχωρήσατε σε μια γενναία κίνηση, σχεδιάζοντας και προωθώντας την ταχεία απολιγνιτοποίηση της χώρας και μια δίκαιη μετάβαση στις λιγνιτικές περιοχές που θίγονται. Η μετάβαση αυτή βασίζεται πρωτίστως στην ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ, για την προώθηση των οποίων έχετε ήδη θεσπίσει απλούστερες διαδικασίες αδειοδότησης.

Οι κινήσεις αυτές χαιρετίστηκαν από την επενδυτική κοινότητα και απόδειξη γι’ αυτό αποτελεί το τεράστιο ενδιαφέρον που έχει ήδη εκφραστεί για επενδύσεις κυρίως στον τομέα των φωτοβολταϊκών. Προφανώς δεν είναι δυνατόν να μετουσιωθεί όλο αυτό το ενδιαφέρον σε πραγματικά έργα, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η χώρα μπορεί να πετύχει τους στόχους που έχει θέσει για την επόμενη δεκαετία, αν όχι και να τους ξεπεράσει.

Δυστυχώς όμως δεν σκέφτονται όλοι έτσι, ούτε ενεργούν προς την κατεύθυνση της επίτευξης των εθνικών στόχων. Τους τελευταίους μήνες παρακολουθώντας τη δημοσιότητα, αλλά και από την απευθείας ενημέρωση από μέλη μας, γινόμαστε μάρτυρες μιας αντίδρασης σε επενδυτικά σχέδια, ιδίως στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, της περιοχής δηλαδή που έχει κάθε λόγο να προχωρήσει σε μια εμπροσθοβαρή μετάβαση σε ένα νέο ενεργειακό μοντέλο. Η αντίδραση αυτή εκφράζεται με την απόλυτη άρνηση κάποιων Περιφερειακών και Δημοτικών Αρχών να γνωμοδοτήσουν θετικά για οποιοδήποτε έργο φωτοβολταϊκών χωρίς διάκριση, ακόμη και για όσα έργα έχουν τη σύμφωνη γνώμη όλων των εκ του νόμου εμπλεκόμενων αρχών και φορέων. Επιπλέον πληροφορούμαστε ότι οι αντιδρώντες ασκούν ένα ιδιότυπο bullying σε όσους Δημόσιους λειτουργούς τηρούν κατά γράμμα τη νομοθεσία και γνωμοδοτούν θετικά υπέρ εκείνων των επενδύσεων που είναι συνεπείς με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Αυτοί λοιπόν που αντιτίθενται στην λογική και στους κανόνες που ισχύουν σε όλη τη χώρα, ασκούν κριτική και εκφοβισμό σε όσους δημόσιους λειτουργούς κάνουν το καθήκον τους.

Επειδή η αρνητική αυτή στάση ορισμένων Περιφερειακών και Δημοτικών αρχών (ευτυχώς όχι όλων, λαμπρά παραδείγματα αποτελούν π.χ. η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Δ. Μακεδονίας και ο Δήμος Κοζάνης):

– Προσπαθεί να ακυρώσει στην πράξη το σχέδιο και το χρονοδιάγραμμα απολιγνιτοποίησης και δίκαιης μετάβασης στην περιοχή.

– Εμποδίζει τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε έργα ΑΠΕ (οι θέσεις αυτές εργασίας είναι ήδη ορατές στα εργοτάξια που έχουν στηθεί, ενώ εκατοντάδες είναι και οι έμμεσες και συνεπαγόμενες θέσεις εργασίας που συντηρούνται τοπικά μέσω εργολαβιών, υπηρεσιών στέγασης, διατροφής και μετακίνησης).

– Στρέφεται εναντίον της προσπάθειας της χώρας να μειώσει τις εκπομπές και να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

– Απειλεί να αποθαρρύνει και εν τέλει να απομακρύνει πολλούς ξένους επενδυτές, οι περισσότεροι των οποίων έδειξαν πρώτη φορά ενδιαφέρον για τη χώρα μας χάρη στις δικές σας πολιτικές πρωτοβουλίες.

Ζητάμε την προσωπική σας παρέμβαση ώστε να εφαρμοστούν και στη Δυτική Μακεδονία οι κανόνες αδειοδότησης που ισχύουν για όλη τη χώρα. Χωρίς αναιτιολόγητες και αυθαίρετες αποφάσεις που λειτουργούν ως τροχοπέδη στην ανάπτυξη των καθαρών πηγών ενέργειας.

Παράταση προθεσμιών λήξης προσφορών σύνδεσης για φωτοβολταϊκά

Παράταση των προθεσμιών λήξης προσφορών σύνδεσης για φωτοβολταϊκά ζητά με επιστολή του προς το ΥΠΕΝ ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ).

 

Η περίοδος μη κανονικότητας που διανύουμε εδώ και σχεδόν ένα έτος, έχει δημιουργήσει αρρυθμίες στην αγορά. Ένα από τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος είναι η έλλειψη υλικών για την έγκαιρη και εμπρόθεσμη υλοποίηση φωτοβολταϊκών σταθμών. Η έλλειψη αυτή αφορά από φωτοβολταϊκά πλαίσια έως αντικεραυνικά συστήματα και ασφαλειοδιακόπτες απαραίτητους για την ασφάλεια των σταθμών. Είναι γνωστό σε όλη την αγορά ότι οι παραδόσεις εισαγόμενων υλικών έχουν καθυστέρηση τουλάχιστον 2 μηνών. Τα προβλήματα των εσωτερικών μεταφορών επιφέρουν επίσης μεγάλη καθυστέρηση στις παραδόσεις.

 

Δεδομένης αυτής της κατάστασης, πολλά έργα δεν είναι εφικτό να ολοκληρωθούν εντός των προθεσμιών που προβλέπουν οι όροι σύνδεσης που έχουν λάβει (κάποιοι από τους οποίους λήγουν εντός του Φεβρουαρίου).

 

Ο ΣΕΦ ζητά από το ΥΠΕΝ να εξετάσει την περίπτωση να δοθεί ολιγόμηνη παράταση των προθεσμιών που αφορούν συμβάσεις σύνδεσης με τον αρμόδιο Διαχειριστή προκειμένου να αντιμετωπιστεί το θέμα.

SolarFuture Greece 2020 – On line διημερίδα 18-19 Νοεμβρίου

Για τρίτη συνεχή χρονιά, ο ΣΕΦ υποστηρίζει τη SolarPlaza στη διοργάνωση ενός διημέρου (Τετάρτη 18 και Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2020) με θέμα τις προοπτικές της ελληνικής αγοράς φωτοβολταϊκών. Λόγω πανδημίας, το φετινό διήμερο θα πραγματοποιηθεί εξ ολοκλήρου on line, με τη συμμετοχή πολλών διεθνών επενδυτικών οίκων και στόχο την προσέλκυση επενδύσεων στη χώρα μας.

Μπορείτε να δείτε το πρόγραμμα στη διεύθυνση: https://greece.thesolarfuture.com/

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εγγραφούν στην παρακάτω διεύθυνση: https://greece.thesolarfuture.com/register-here

 

Δημόσια Διαβούλευση για τον Κανονισμό Βεβαιώσεων Παραγωγού ΑΠΕ

Στον υπό διαμόρφωση Κανονισμό Βεβαιώσεων Παραγωγών Ηλεκτρικής Ενέργειας από ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και Ειδικά Έργα, ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών προτείνει να είναι δυνατή η χορήγηση Βεβαίωσης Παραγωγού, ή τροποποίηση αυτής, ώστε να προστίθεται στον σταθμό αποθηκευτικό μέσο ενέργειας, στην ίδια ή άλλη τοποθεσία, χωρίς να μεταβάλλεται η οντότητα του σταθμού και ο τρόπος μεταχείρισής του, όπως ειδικότερα ορίζεται στον Κανονισμό Βεβαιώσεων. Η έννοια αυτού του σταθμού δεν ταυτίζεται με την έννοια του Υβριδικού Σταθμού.

Υπενθυμίζουμε ότι αντίστοιχη πρόταση είχε υποβάλει και η ΡΑΕ, το 2019, στο πλαίσιο της συζήτησης για την απλούστευση των διαδικασιών αδειοδότησης.

Οι προτάσεις του ΣΕΦ για συνέχιση του καθεστώτος των ανταγωνιστικών διαδικασιών

Σε συνέχεια της συνάντησης του ΥΠΕΝ με φορείς ΑΠΕ για τη συνέχιση του καθεστώτος των ανταγωνιστικών διαδικασιών, o Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών κατέθεσε τις προτάσεις του. Οι προτάσεις αυτές είναι οι εξής:

  1. Το πέρασμα από καθεστώτα κρατικών ενισχύσεων στην ελεύθερη αγορά είναι καλοδεχούμενο, αλλά θα πρέπει να γίνει προσεκτικά για να μη προκληθούν αναίτιοι κραδασμοί στην αγορά.
  2. Βασικός στόχος αυτής της μετάβασης είναι να μειωθεί το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές, κάτι που μπορεί να επιτευχθεί άμεσα, πρώτον λόγω της συνεχούς μείωσης του κόστους των ΑΠΕ (κυρίως των φωτοβολταϊκών) και, δεύτερον, με κάποιες άμεσες τροποποιήσεις του ισχύοντος καθεστώτος των ανταγωνιστικών διαδικασιών.
  3. Στην κατεύθυνση αυτή προτείνουμε να αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού των τιμών εκκίνησης (οροφής) των ανταγωνιστικών διαδικασιών και να οριστούν ορθολογικές τιμές για τους επόμενους διαγωνισμούς, τέτοιες που να εγγυώνται ότι δεν θα υπάρξει καθόλου επιβάρυνση των καταναλωτών.
  4. Εφόσον διασφαλιστεί αυτό, θα μπορούσε να αυξηθεί η ισχύς των δημοπρατούμενων έργων, μιας και οι διαγωνισμοί παρέχουν επενδυτική ασφάλεια και διευκολύνουν τη χρηματοδότηση των έργων. Η πρότασή μας είναι να δημοπρατηθούν 3 GW έργων ΑΠΕ την τριετία 2021-2023 (1,5 GW φωτοβολταϊκών και 1,5 GW αιολικών) το οποίο από την εικόνα του επενδυτικού ενδιαφέροντος σαφώς θα είναι εφικτό. Η αξιοποίηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος θα δώσει θετικά στοιχεία στην δοκιμαζόμενη Εθνική Οικονομία.

Σε ότι αφορά άλλες αλλαγές στον τρόπο δημοπράτησης των έργων, προτείνουμε τα εξής:

  1. Να τροποποιηθεί η ρύθμιση που ονομάζουμε “το μικρό ψάρι τρώει το μεγάλο” ή όπως το διατυπώνει η ΡΑΕ: “Αν δύο προσφορές έχουν ίδια παράμετρο τιμής, τότε “καλύτερη” είναι αυτή, της οποίας ο σταθμός έχει την μικρότερη εγκατεστημένη ισχύ (παράμετρος ποσότητας)… Με τη λήξη της δημοπρασίας, οι προσωρινές δεσμεύσεις γίνονται οριστικές και “κλειδώνουν” στους αντίστοιχους Συμμετέχοντες με βάση την τελική λίστα προτεραιότητας “καλύτερης προσφοράς” (δηλαδή παράμετρος τιμής, παράμετρος ποσότητας και παράμετρος χρόνου). Επισημαίνεται ότι στη διαδικασία των διαδοχικών δεσμεύσεων, αν η εγκατεστημένη ισχύς μίας προσφοράς είναι μεγαλύτερη από την εναπομείνασα ποσότητα, (είτε στη διάρκεια της δημοπρασίας με τις προσωρινές δεσμεύσεις, είτε στο κλείσιμο με την οριστικοποίηση) η προσφορά δεν εξυπηρετείται καθόλου και το σύστημα προχωρά στην επόμενη προσφορά προς εξυπηρέτηση….. δεν είναι δυνατή η υπερκάλυψη της δημοπρατούμενης ισχύος”.

Αντ’ αυτής προτείνουμε να εφαρμοστεί η πρόνοια της υπουργικής απόφασης Αριθμ. ΑΠΕΕΚ/Α/Φ1/οικ.172859, ΦΕΚ 1267Β΄/ 10.4.2018, η οποία διασφαλίζει το μικρότερο δυνατό κόστος για τον καταναλωτή και η οποία αναφέρει τα εξής:

“Στην περίπτωση που η δημοπρατούμενη ισχύς μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας δεν καλύπτεται, είναι δυνατή η υπερκάλυψη αυτής με την επιλογή του αμέσως επόμενου, στη σειρά κατάταξης με βάση την τιμή προσφοράς στην ανταγωνιστική διαδικασία, σταθμού ή συγκροτήματος σταθμών”.

  1. Ένα ιδιαίτερα σοβαρό θέμα είναι αυτό των κυρώσεων σε περίπτωση μη τήρησης των προθεσμιών που τίθενται για την ηλέκτριση των επιτυχόντων έργων. Το θέμα αυτό γίνεται πλέον επιτακτικό μιας και ο ΔΕΔΔΗΕ έχει αλλάξει την πολιτική του και αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου τα έργα διασύνδεσης, με χρόνους παράδοσης των δικτύων που μπορούν να μη κάνουν εφικτή την ηλέκτριση εντός των προθεσμιών του διαγωνισμού. Συγκεκριμένα, σήμερα προβλέπονται τα εξής:

“Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί η ενεργοποίηση της σύνδεσης του σταθμού των Επιλεγέντων Κατόχων σταθμών ΑΠΕ εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας (Πίνακας 1) ή των τυχόν παρατάσεων αυτής λόγω δικαστικής αναστολής:

α). οι εν λόγω εγκαταστάσεις ΑΠΕ απεντάσσονται από το καθεστώς στήριξης με τη μορφή Λειτουργικής Ενίσχυσης,

β). καταπίπτουν στο σύνολό τους οι Εγγυητικές Επιστολές, που έχουν κατατεθεί για την εξασφάλιση της καλής εκτέλεσης του έργου, υπέρ του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), σύμφωνα με τα οριζόμενα της παρούσας Προκήρυξης,

γ). εκκινούν οι διαδικασίες εξέτασης των λόγων καθυστέρησης, προκειμένου για την ανάκληση της άδειας παραγωγής, σύμφωνα με τα σχετικώς οριζόμενα στο άρθρ. 42 του Κανονισμού Αδειών Παραγωγής από Μονάδες ΑΠΕ και ΣΥΘΥΑ (ΦΕΚ Β’ 2373/2011)”.

Επειδή δεν είναι ρεαλιστικό να υπάρχει “ξαφνικός θάνατος” του επενδυτή επειδή για κάποιο λόγο (που συχνά δεν οφείλεται στον ίδιο, αλλά και στην τεράστια γραφειοκρατία, τις ελλείψεις προσωπικού σε υπηρεσίες και απαιτούμενες εγκρίσεις) υπήρξε μια μικρή καθυστέρηση, προτείνουμε να ισχύσει ότι και στη Γερμανία σε αντίστοιχες περιπτώσεις, δηλαδή το εξής:

Α. Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί η ενεργοποίηση της σύνδεσης του σταθμού των Επιλεγέντων Κατόχων σταθμών ΑΠΕ εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας (Πίνακας 1) ή των τυχόν παρατάσεων αυτής λόγω δικαστικής αναστολής, ο σταθμός διατηρεί την κατακυρωθείσα λειτουργική ενίσχυση, πλην όμως καταπίπτουν σε ποσοστό 25% οι Εγγυητικές Επιστολές, που έχουν κατατεθεί για την εξασφάλιση της καλής εκτέλεσης του έργου, υπέρ του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), σύμφωνα με τα οριζόμενα της παρούσας Προκήρυξης.

 Β. Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί η ενεργοποίηση της σύνδεσης του σταθμού των Επιλεγέντων Κατόχων σταθμών ΑΠΕ εντός τριών (3) μηνών από την προβλεπόμενη προθεσμία (Πίνακας 1) ή των τυχόν παρατάσεων αυτής λόγω δικαστικής αναστολής, ο σταθμός διατηρεί την κατακυρωθείσα λειτουργική ενίσχυση, πλην όμως καταπίπτουν σε ποσοστό 50% οι Εγγυητικές Επιστολές, που έχουν κατατεθεί για την εξασφάλιση της καλής εκτέλεσης του έργου, υπέρ του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), σύμφωνα με τα οριζόμενα της παρούσας Προκήρυξης.

 “Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί η ενεργοποίηση της σύνδεσης του σταθμού των Επιλεγέντων Κατόχων σταθμών ΑΠΕ εντός έξι (6) μηνών από την προβλεπόμενη προθεσμία (Πίνακας 1) ή των τυχόν παρατάσεων αυτής λόγω δικαστικής αναστολής:

α). οι εν λόγω εγκαταστάσεις ΑΠΕ απεντάσσονται από το καθεστώς στήριξης με τη μορφή Λειτουργικής Ενίσχυσης,

β). καταπίπτουν στο σύνολό τους οι Εγγυητικές Επιστολές, που έχουν κατατεθεί για την εξασφάλιση της καλής εκτέλεσης του έργου, υπέρ του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), σύμφωνα με τα οριζόμενα της παρούσας Προκήρυξης,

γ). εκκινούν οι διαδικασίες εξέτασης των λόγων καθυστέρησης, προκειμένου για την ανάκληση της άδειας παραγωγής (ή της Βεβαίωσης Παραγωγού ΑΠΕ), σύμφωνα με τα σχετικώς οριζόμενα στο άρθρ. 42 του Κανονισμού Αδειών Παραγωγής από Μονάδες ΑΠΕ και ΣΥΘΥΑ (ΦΕΚ Β’ 2373/2011)” ή τον αντίστοιχο Κανονισμό Βεβαιώσεων.

Επικίνδυνοι μύθοι απειλούν την ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας

Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από την Ελλάδα. Το “φάντασμα” των φωτοβολταϊκών “μεγάλης κλίμακας” που, απ’ ότι φαίνεται, τρομάζει κάποιες τοπικές κοινωνίες αλλά και Περιφερειακές αρχές οι οποίες τον τελευταίο καιρό άρχισαν να εκδίδουν αρνητικές γνωματεύσεις για έργα που προωθούνται στην περιοχή τους. Αν τα έργα αυτά είχαν όντως αρνητικές συνέπειες στο περιβάλλον και την τοπική οικονομία, θα έλεγε κανείς πως οι αντιδράσεις αυτές είναι δικαιολογημένες, αν όχι επιβεβλημένες. Τι γίνεται όμως όταν οι αντιδράσεις αυτές δεν εδράζονται σε σοβαρά και πραγματικά επιχειρήματα αλλά σε μύθους και ατεκμηρίωτες γενικότητες;

Ας δούμε μια σειρά από “επιχειρήματα” γι’ αυτή την αρνητική στάση και μάλιστα όπως αυτά εκφράστηκαν στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, μια περιοχή που χρειάζεται μεγάλες επενδύσεις για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της απολιγνιτοποίησης και την υψηλή ανεργία που μαστίζει την περιοχή για πάνω από μια δεκαετία τώρα.

Μα είναι “μεγάλης κλίμακας”. Ε, και;

Το πρώτο και βασικό επιχείρημα είναι πως πρόκειται για επενδύσεις “μεγάλης κλίμακας”, ως αυτό από μόνο του να συνιστά μειονέκτημα και έγκλημα καθοσιώσεως. Το “μεγάλης κλίμακας” τρομάζει ενδεχομένως κάποιους λόγω κατάληψης χώρου και επειδή πιστεύουν ότι υπάρχει περαιτέρω επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Σε ότι αφορά στην κατάληψη χώρου, επισημαίνουμε απλώς ότι ένας σταθμός “μεγάλης κλίμακας” καταλαμβάνει συγκριτικά λιγότερο χώρο από ότι πολλοί μικρότεροι σταθμοί της ίδιας αθροιστικά ισχύος (λόγω των αποστάσεων ασφαλείας που πρέπει να αφεθούν περιμετρικά μεταξύ φωτοβολταϊκών και περίφραξης). Ας δούμε επίσης τι έχει δείξει η πολύχρονη εμπειρία από την εγκατάσταση χιλιάδων μεγάλων φωτοβολταϊκών σταθμών σε εκατοντάδες χώρες του κόσμου.

Φωτοβολταϊκά, βιοποικιλότητα και αγροτική οικονομία

Όλες ανεξαιρέτως οι επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα γήπεδα στα οποία εγκαθίστανται φωτοβολταϊκοί σταθμοί παρουσιάζουν μεγαλύτερη βιοποικιλότητα από τα διπλανά καλλιεργούμενα χωράφια. Από περιβαλλοντικής άποψης λοιπόν, τα φωτοβολταϊκά έχουν θετική επίδραση στη βιοποικιλότητα και όσο μεγαλύτερος είναι ο σταθμός, τόσο καλύτερα. Το ενδιαφέρον επίσης συμπέρασμα των μελετών είναι πως και τα χωράφια που είναι εγγύτερα στα φωτοβολταϊκά παρουσιάζουν αυξημένη παραγωγικότητα έναντι άλλων που βρίσκονται μακρύτερα (κυρίως λόγω επικονίασης από τα έντομα που διαβιούν στο χώρο του φωτοβολταϊκού). Τα φωτοβολταϊκά συνεπώς βελτιώνουν την αγροτική παραγωγικότητα και δεν τη μειώνουν. Σε ότι αφορά στην εκτατική κτηνοτροφία, είναι πολλές οι περιπτώσεις που κοπάδια αιγοπροβάτων, όχι μόνο βόσκουν μέσα σε φωτοβολταϊκούς σταθμούς, αλλά βρίσκουν και καταφύγιο για σκίαση κάτω από τις συστοιχίες των φωτοβολταϊκών.

Θα καταλάβουν τα δίκτυα. Τι θα γίνουν οι μικροί παραγωγοί;

Ένας φόβος που εκφράστηκε είναι πως οι επενδύσεις “μεγάλης κλίμακας” θα καταλάβουν τα δίκτυα και δεν θα υπάρχει πλέον επαρκής ηλεκτρικός χώρος για μικρούς παραγωγούς. Η άποψη αυτή καταδεικνύει απλώς άγνοια για τα ηλεκτρικά δίκτυα. Οι σταθμοί “μεγάλης κλίμακας” συνδέονται στην υψηλή τάση με δικούς τους υποσταθμούς, τους οποίους πληρώνουν οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές δημιουργώντας καινούργιο ηλεκτρικό χώρο. Οι μικροί παραγωγοί συνδέονται στη χαμηλή και μέση τάση, εξαρτώνται δηλαδή από τις υποδομές που διαχειρίζεται ο ΔΕΔΔΗΕ και εκεί πράγματι υπάρχει πρόβλημα κορεσμού. Μόνο που δεν φταίνε οι μεγάλες επενδύσεις γι’ αυτό. Αντιθέτως με την κατασκευή ενός νέου υποσταθμού από κάποια μεγάλη επένδυση, συνήθως περισσεύει ηλεκτρικός χώρος για να εξυπηρετηθούν και μικροί παραγωγοί.

Το μέγεθος μετρά και στην οικονομία

Εκεί όμως που τα επιχειρήματα εναντίον των σταθμών “μεγάλης κλίμακας” είναι τελείως έωλα είναι στο θέμα της συμβολής των σταθμών αυτών στην τοπική οικονομία και στη συνεισφορά τους στη μείωση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας (μείωση που όλοι επιζητούν και επικαλούνται εν ονόματι μάλιστα των λαϊκών συμφερόντων).  Λόγω οικονομίας κλίμακας, οι σταθμοί μεγάλης ισχύος κοστίζουν συγκριτικά λιγότερο ανά μονάδα ισχύος και μπορούν να παρέχουν φθηνότερη ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με μικρότερα συστήματα. Για του λόγου το αληθές, ας δούμε τις τιμές με τις οποίες αποζημιώνονται σήμερα οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί διαφόρων μεγεθών:

– Φωτοβολταϊκός σταθμός μεγαλύτερος των 20 MW: <50 €/MWh

– Φωτοβολταϊκός σταθμός 500 kW: 70,3 €/MWh

– Οικιακό φωτοβολταϊκό 6 kW: 87 €/MWh

Με άλλα λόγια, η κιλοβατώρα που παράγεται από ένα μικρό φωτοβολταϊκό σταθμό είναι περίπου 40% ακριβότερη από την αντίστοιχη που παράγεται από ένα φωτοβολταϊκό σταθμό “μεγάλης κλίμακας”, αυτή δε που παράγεται από ένα μικρό οικιακό σύστημα είναι περίπου 75% ακριβότερη από την αντίστοιχη που παράγεται από ένα φωτοβολταϊκό σταθμό “μεγάλης κλίμακας”. Τα καλά νέα βέβαια είναι πως, σε όλες τις περιπτώσεις, το κόστος παραγωγής από φωτοβολταϊκά είναι πλέον μικρότερο από το αντίστοιχο του λιγνίτη.

Όπως είναι γνωστό, στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) προβλέπεται η εγκατάσταση τουλάχιστον 5 GW φωτοβολταϊκών την ερχόμενη δεκαετία. Ο στόχος αυτός δεν είναι εφικτό να επιτευχθεί χωρίς τη συμβολή σταθμών “μεγάλης κλίμακας”. Ακόμη κι αν κάτι τέτοιο μπορούσε να γίνει, το επιπλέον κόστος που θα καλούνταν να επωμιστούν οι καταναλωτές θα ήταν της τάξης των εκατοντάδων εκατομμυρίων ετησίως. Χρειάζεται λοιπόν να βρούμε μια ισορροπημένη λύση, η οποία βεβαίως θα βασίζεται σε όλες τις κατηγορίες σταθμών, μικρών και μεγάλων.

Φθηνό ρεύμα ίσον μαγνήτης για νέες επενδύσεις

Επιπλέον, η προσφορά φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας σε μια περιοχή (ιδίως όταν εφαρμοστούν στην πράξη οι διμερείς εμπορικές συμβάσεις μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας) συνιστά σοβαρό κίνητρο για την εγκατάσταση παραγωγικών μονάδων σε μια περιοχή. Αν λοιπόν η Δ. Μακεδονία θέλει να αποτελέσει πόλο έλξης νέων παραγωγικών μονάδων, θα έπρεπε να επιζητά την κατασκευή μεγάλων φωτοβολταϊκών σταθμών που εγγυώνται χαμηλότερες τιμές.

Φωτοβολταϊκά: πρωταθλητής στην απασχόληση

Σε ότι αφορά την απασχόληση, τα φωτοβολταϊκά, όχι μόνο είναι ο μεγαλύτερος εργοδότης στο χώρο των ΑΠΕ (3,6 εκατ. θέσεις εργασίας διεθνώς το 2018) αλλά παρέχουν απασχόληση και σε βάθος χρόνου. Η πλειοψηφία των θέσεων εργασίας που σχετίζεται με την ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών, δεν προέρχεται από την παραγωγή του εξοπλισμού (όπως λανθασμένα θεωρούν κάποιοι), αλλά από την ανάπτυξη και κατασκευή φωτοβολταϊκών σταθμών, όσο και από τη λειτουργία και συντήρησή τους. Με βάση τη μεθοδολογία της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Εργατικών Συνδικάτων, για κάθε νέο μεγαβάτ (MW) φωτοβολταϊκών δημιουργούνται σε βάθος εικοσαετίας 20,5 εργατοέτη στην ανάπτυξη και εγκατάσταση των έργων, 6,4 εργατοέτη στην παραγωγή εξοπλισμού και 6,6 εργατοέτη στη λειτουργία και συντήρηση του φωτοβολταϊκού σταθμού. Κατά μέσο όρο μάλιστα, το 75% των θέσεων εργασίας στα φωτοβολταϊκά προσφέρονται σε τοπικό επίπεδο.

Η άγνοια φέρνει χρεοκοπία

Κάποιοι, αγνοώντας προφανώς το πώς λειτουργεί η βιομηχανία φωτοβολταϊκών σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, διεκδικούν ως αντισταθμιστικό τη δημιουργία ενός εργοστασίου παραγωγής φωτοβολταϊκών πλαισίων στην περιοχή τους για να επιτρέψουν την κατασκευή ενός φωτοβολταϊκού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής “μεγάλης κλίμακας”. Όπως έδειξε η διεθνής εμπειρία, μια τέτοια πρόταση συνιστά συνταγή για χρεοκοπία του επενδυτή και πέταμα χρημάτων. Παρατηρώντας κανείς την ανάπτυξη των παραγωγικών μονάδων τα τελευταία χρόνια, θα διαπιστώσει ότι υπήρξε συγκέντρωση της παραγωγής φωτοβολταϊκών στην Κίνα και άλλες ασιατικές χώρες κυρίως λόγω οικονομίας κλίμακας και καθετοποίησης της παραγωγής. Τέτοιες συνθήκες δεν υπάρχουν στην Ελλάδα (σήμερα δεν υπάρχουν καλά-καλά ούτε στην Ευρώπη ή και τις ΗΠΑ). Επιπλέον, οι τεχνολογικές εξελίξεις στο χώρο των φωτοβολταϊκών είναι τόσο ραγδαίες, που μια μικρή μονάδα δεν έχει ελπίδα να τις παρακολουθήσει και σύντομα θα οδηγηθεί μοιραία στην απαξίωση και το κλείσιμο.

Τα λεφτά σου ή τη ζωή σου!

Πέραν των παραπάνω “επιχειρημάτων” έχουν ακουστεί και άλλα (και μάλιστα από κατέχοντες τοπικά αξιώματα) τα οποία θα ήταν ανάξια σχολιασμού αν δεν καταδείκνυαν τη νοσηρή νοοτροπία που διακατέχει κάποιους. Υπήρξε περίπτωση για παράδειγμα ανοιχτού εκβιασμού ότι, είτε δίνετε στις τοπικές αρχές το 25% (!) του τζίρου σας είτε ψηφίζουμε αρνητικά. Η δίκαιη μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή δεν μπορεί να βασίζεται σε τέτοιες απαράδεκτες μεθόδους και πρακτικές.

Συνοψίζοντας

Τα φωτοβολταϊκά είναι σήμερα η καθαρότερη και φθηνότερη ενεργειακή τεχνολογία, η δε εξέλιξη της τεχνολογίας οδηγεί σε ολοένα λιγότερες επιπτώσεις στο περιβάλλον. Συμβάλλουν στην τοπική οικονομία και στην απασχόληση και αποτελούν την προτιμητέα επιλογή για το πέρασμα στη μεταλιγνιτική εποχή. Ενισχύουν την ενεργειακή δημοκρατία (κυρίως μέσω των μικρών και μεσαίων μονάδων) αλλά εγγυώνται και την ελάφρυνση των καταναλωτών (κυρίως μέσω των μεγάλων μονάδων). Το να κλείνει κανείς τα μάτια του στο μέλλον δεν συνιστά συνεπώς σώφρονα επιλογή. Ας αφήσουμε τον ήλιο να λάμψει!