Μακροχρόνιος Ενεργειακός Σχεδιασμός – Οι θέσεις του ΣΕΦ

Στο πλαίσιο της διαβούλευσης για τον Μακροχρόνιο Ενεργειακό Σχεδιασμό, η ομάδα εργασίας του ΥΠΕΝ για τον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής απέστειλε σχετικό ερωτηματολόγιο προς τους φορείς της αγοράς. Δείτε παρακάτω τις απαντήσεις του ΣΕΦ.

  1. Πώς αξιολογείτε τα υφιστάμενα μέτρα πολιτικής αναφορικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στον τομέα της Ηλεκτρικής Ενέργειας;

Είναι σαφές πως βρισκόμαστε σε μια μεταβατική περίοδο από ένα σύστημα σταθερών τιμών ενίσχυσης των ΑΠΕ σε ένα νέο σύστημα που βασίζεται σε μηχανισμούς της αγοράς. Είναι επίσης σαφές ότι το υφιστάμενο σύστημα των διαγωνιστικών διαδικασιών αποτελεί μεταβατικό σύστημα, αφού η δραστική μείωση του κόστους ορισμένων τεχνολογιών θα ευνοεί σε λίγα χρόνια την απ’ ευθείας συμμετοχή τους στη χονδρεμπορική αγορά ενέργειας ή στη σύναψη διμερών συμβάσεων.

Επειδή βρισκόμαστε σε μεταβατική περίοδο, υπάρχει πρόβλημα συμβατότητας αρκετών από τις ρυθμίσεις του παλαιού συστήματος με αυτές του νέου και συνεπώς απαιτείται επαναδιατύπωση βασικών ρυθμίσεων, όπως π.χ. αυτών που σχετίζονται με την αδειοδότηση των έργων ΑΠΕ, κάτι που είναι ιδιαίτερα εμφανές στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών.

  1. Ποια νέα μέτρα πολιτικής (ρυθμιστικά-κανονιστικά, χρηματοδοτικά, τεχνικά) προτείνετε για την επίτευξη των στόχων διείσδυσης ΑΠΕ στην Ηλεκτρική Ενέργεια την περίοδο 2021-2030;

Η γρήγορη εφαρμογή του Μοντέλου Στόχου και η επιτάχυνση της λειτουργίας των χρηματιστηριακών αγορών θα βοηθήσουν στην γρηγορότερη επίτευξη των στόχων για το 2030. Τα μέτρα πολιτικής που κυρίως απαιτούνται δεν είναι τόσο τεχνικά ή χρηματοδοτικά αλλά ρυθμιστικά και αφορούν πρωτίστως θέματα χωροταξίας και απλοποίησης της αδειοδοτικής διαδικασίας.

  1. Ποια από τα μέτρα που προτείνετε θεωρείτε ότι έχουν μεγαλύτερη εγχώρια προστιθέμενη αξία;

Στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών, η εγχώρια προστιθέμενη αξία ανέρχεται ήδη στο 60% του CAPEX+OPEX (επενδυτικού + λειτουργικού κόστους). Καθώς το κόστος του εξοπλισμού συνεχίζει να πέφτει ραγδαία, το ποσοστό της εγχώριας προστιθέμενης αξίας θα συνεχίσει να αυξάνει.

  1. Μπορείτε να προσδιορίσετε ποσοτικά τα περιθώρια/δυναμικό διείσδυσης των διαφόρων τεχνολογιών ΑΠΕ στην Ηλεκτρική Ενέργεια την περίοδο 2021-2030 επισημαίνοντας ενδεχόμενους τεχνικούς περιορισμούς και διάφορες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν; Π.χ. ποια η μέγιστη ετήσια διείσδυση σε εγκατεστημένη ισχύ ανά τεχνολογία ΑΠΕ;

Η φύση της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας επιτρέπει τη μεγάλη (και θεωρητικά απεριόριστη) διείσδυσή τους στο ενεργειακό ισοζύγιο. Προφανώς όμως, το μελλοντικό ενεργειακό μείγμα δεν θα πρέπει να βασίζεται σε μία μόνο τεχνολογία. Ειδικότερα για τα φωτοβολταϊκά (που αποτελούν πλέον τη φθηνότερη ενεργειακή τεχνολογία) προκρίνουμε ως ελάχιστο εθνικό στόχο για το 2030 τα 6,5 GWp συνολικής εγκατεστημένης ισχύος, στόχο που θα πρέπει να αναθεωρήσουμε προς τα πάνω αν συνεχιστεί η εντυπωσιακή μείωση του κόστους τα επόμενα χρόνια, όπως συμβαίνει αδιαλείπτως τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Ήδη εντός του 2018 παρατηρείται σημαντική και άνω του μέσου όρου πτώση του κόστους των φωτοβολταϊκών πλαισίων, κάτι που σημαίνει πως η επίτευξη ενός στόχου για συμμετοχή 45% των ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ενέργειας ως το 2030, είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτή (ιδιαίτερα αν συνυπολογίσει κανείς την αναμενόμενη ταχεία διείσδυση της αποθήκευσης στην επόμενη δεκαετία). Σχετική μελέτη της DGENER της ΕΕ θεωρεί εφικτό ένα ποσοστό 79% συμμετοχής των ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ως το 2030, ποσοστό που δίνει μάλιστα μεγαλύτερη ώθηση στην ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας.

  1. Ποια πιστεύετε ότι είναι (ή μπορεί να είναι στο μέλλον) τα εμπόδια για την περαιτέρω διείσδυση ΑΠΕ στην Ηλεκτρική Ενέργεια (ακολουθεί ενδεικτική λίστα):
  • αδειοδοτικό πλαίσιο
  • χωροταξικοί περιορισμοί
  • μη ελκυστική λειτουργική ενίσχυσης της ενέργειας
  • υποχρεώσεις συμμετοχής στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
  • διαγωνιστικές διαδικασίες
  • ανεπαρκή δίκτυα (Μέσης και Χαμηλής για σταθμούς μικρής ισχύος)
  • ανεπαρκή δίκτυα (Υψηλής Τάσης για σταθμούς μεγάλης ισχύος).

Αιτιολογείστε την άποψη σας. Ποιές άμεσες διατάξεις προτείνετε για την περαιτέρω διείσδυση συστημάτων ΑΠΕ στην Ηλεκτρική Ενέργεια;

Τα μείζονα εμπόδια είναι οι χωροταξικοί περιορισμοί και το αδειοδοτικό πλαίσιο. Απαιτείται απλοποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης έργων ΑΠΕ με κατάργηση όλων των μη απαραίτητων σταδίων που αντικατοπτρίζουν τις συνθήκες παλαιότερων εποχών αλλά δεν ανταποκρίνονται στη σημερινή πραγματικότητα. Ειδικότερα για τα φωτοβολταϊκά, προτείνουμε τα εξής:

  • Κατάργηση των Αδειών Παραγωγής, Εγκατάστασης και Λειτουργίας για τα φωτοβολταϊκά και πρόταση ενός νέου σχήματος αδειοδότησης, εποπτείας και ελέγχου των επενδύσεων. Ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών έχει ήδη προτείνει ένα τέτοιο σχήμα, που συνδυάζει αυστηρή εποπτεία για όλα τα απαραίτητα στάδια, ενώ ταυτόχρονα παραμένει απλό, λειτουργικό και ευέλικτο.
  • Αποσαφήνιση θεμάτων χωροθέτησης φωτοβολταϊκών σταθμών.
  • Εγκατάσταση, υπό προϋποθέσεις, φωτοβολταϊκών σε ένα μικρό ποσοστό της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας.
  • Υπογραφή υπουργικής απόφασης για άμεσο καθορισμό εγγυημένων τιμών σε φωτοβολταϊκά συστήματα ισχύος <500 kWp (όπως προβλέπουν οι Κατευθυντήριες Γραμμές της ΕΕ).
  • Βελτίωση του καθεστώτος αυτοπαραγωγής ώστε να δοθεί η δυνατότητα εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού σε όλες τις κατηγορίες αυτοπαραγωγών.
  • Προώθηση της αποθήκευσης ενέργειας και θέσπιση σχετικών ρυθμίσεων.
  1. Πόσο εφικτή θεωρείτε την διείσδυση νέων τεχνολογιών ΑΠΕ σε εύλογο κόστος όπως ηλιοθερμικοί σταθμοί, θαλάσσια αιολικά πάρκα, κυματική ενέργεια;

Από τις παραπάνω τεχνολογίες, τα θαλάσσια αιολικά πάρκα και οι ηλιοθερμικοί σταθμοί φαίνεται πως έχουν προβάδισμα, καθώς τα τελευταία χρόνια έχει υπάρξει σημαντική μείωση του κόστους. Θα πρέπει να επανεξεταστεί η δυνατότητα διείσδυσης τους ειδικά στη δεύτερη και τρίτη φάση του οδικού χάρτη προς το 2030.

  1. Πόσο σημαντικές θεωρείτε τις διασυνδέσεις νησιών για την επίτευξη των στόχων ΑΠΕ;

Οι διασυνδέσεις είναι όχι απλώς σημαντικές αλλά απαραίτητες για τον εξορθολογισμό των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας και άρση μερικών από τις σημαντικότερες στρεβλώσεις που υπάρχουν σήμερα.

  1. Θεωρείτε ότι για κάποιες τεχνολογίες ΑΠΕ τα επόμενα χρόνια δεν θα είναι απαραίτητη η ύπαρξη κεφαλαιακής ή/και λειτουργικής ενίσχυσης και πότε νομίζετε ότι θα αυτό θα συμβεί;

Ναι, ήδη οδεύουμε προς μία τέτοια κατεύθυνση. Εκτιμούμε ότι αυτό θα συμβεί πρώτα στα φωτοβολταϊκά μεγάλης κλίμακας και στη συνέχεια στα αιολικά. Αυτό θα γίνει ξεκάθαρο στη δεύτερη και τρίτη φάση του οδικού χάρτη προς το 2030. Για να συμβεί όμως θα πρέπει να διευκολύνουμε την ανάπτυξη έργων μεγάλης κλίμακας και αυτό απαιτεί κατάλληλη χωροταξική πολιτική και απλοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών.

  1. Σε τι ποσοστό διείσδυσης εκτιμάτε ότι θα ανέλθει η αυτοπαραγωγή τα επόμενα χρόνια; Πώς κρίνετε την εφαρμογή της σε σχέση με την επίτευξη των στόχων ΑΠΕ αλλά και την αποδοχή των ΑΠΕ από τις τοπικές κοινωνίες; Θεωρείτε ότι πρέπει να υπάρξει διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της;

Δυστυχώς, παρόλα τα εμφανή πλεονεκτήματά της, η αυτοπαραγωγή δεν προχωρά όσο γρήγορα θα περίμενε και θα επιθυμούσε κανείς. Προτείνουμε λοιπόν δύο ρυθμίσεις που μπορούν να επιταχύνουν την προώθηση της αυτοπαραγωγής:

Α. Είτε πλήρη απαλλαγή από ΥΚΩ για τους αυτοπαραγωγούς (αν θέλουμε ουσιαστική επιτάχυνση), είτε, κατ’ ελάχιστο, επιβολή ΥΚΩ επί της απορροφώμενης από το δίκτυο ενέργειας (όπως ισχύει για όλες τις άλλες ρυθμιζόμενες χρεώσεις) και όχι επί του συνόλου της καταναλισκόμενης ενέργειας.

Β. Δυνατότητα εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού σε όλες τις κατηγορίες αυτοπαραγωγών.

  1. Παραθέστε τις απόψεις σχετικά με την προτεραιότητα ένταξης και έγχυσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στα δίκτυα καθώς και τις ελάχιστες απαιτήσεις που τίθενται στην πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας;

Η άρση της προτεραιότητας των ΑΠΕ θα μπορούσε να γίνει μόνο όταν διασφαλιστεί ότι κερδίζουμε τη μάχη εναντίον της αποσταθεροποίησης του κλίματος. Σήμερα είναι πολύ νωρίς για να σκεφτόμαστε απλώς με όρους αγοράς, αγνοώντας την “κρίσιμη παράμετρο” που είναι η κλιματική αλλαγή.

  1. Πιστεύετε ότι τα συστήματα αποθήκευσης είναι αναγκαία για την περαιτέρω διείσδυση ΑΠΕ; Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους και το ρυθμιστικό πλαίσιο λειτουργίας και αποζημίωσης τους;

Ναι, και όχι μόνο για να καλύψουν τυχόν κενά διαθέσιμης ισχύος, αλλά κυρίως για να επιταχύνουν τη μετάβαση σε ένα ενεργειακό σύστημα χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Ιδιαίτερα σε ότι αφορά τα μικρά οικιακά ή εμπορικά φωτοβολταϊκά συστήματα αυτοπαραγωγήςη χρήση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας αυξάνει το ποσοστό ταυτοχρονισμού παραγόμενης-καταναλισκόμενης και άρα αυξάνει την τιμή συμψηφισμού για τον αυτοπαραγωγό. Η αποθήκευση, συμβάλει στην ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων και στην αποφυγή προβλημάτων ευστάθειας του δικτύου (κυρίως τις ώρες που αποσυνδέονται τα φωτοβολταϊκά λόγω έλλειψης ηλιοφάνειας και απαιτείται εφεδρική ισχύς από συμβατικές μονάδες). Στα πλεονεκτήματα της αποθήκευσης περιλαμβάνονται τόσο η περικοπή των αιχμών παραγωγής, όσο και η υποστήριξη τάσης, η ρύθμιση συχνότητας, αλλά και η δυνατότητα εξισορροπητικής κερδοσκοπίας ενέργειας (energy arbitrage). Για όλα τα παραπάνω θα έπρεπε να υπάρχει μια εύλογη και δίκαιη αποζημίωση των συστημάτων αποθήκευσης. Δεν μπορεί να επιβραβεύονται τα ορυκτά καύσιμα για τη διαθεσιμότητα ισχύος που παρέχουν αλλά όχι (όπως ισχύει μέχρι σήμερα) η αποθήκευση ενέργειας (ιδιαίτερα σε συνδυασμό με συστήματα ΑΠΕ).

  1. Παραθέστε τις απόψεις σας σχετικά με τις σταδιακά αυξανόμενες ανάγκες για το πλαίσιο λειτουργίας και αποζημίωσης σταθμών ΑΠΕ μετά την διάρκεια ζωής τους, είτε μέσω συνέχισης της λειτουργίας τους είτε μέσω ριζικής ανακαίνισης;

Οι σταθμοί αυτοί θα έπρεπε να αποζημιώνονται με ένα σύστημα feed-in-premium με βάση τη χονδρεμπορική τιμή και δεν πρέπει να συμμετέχουν υποχρεωτικά σε διαγωνιστικές διαδικασίες.

  1. Πώς κρίνετε τα αποτελέσματα των τριών πρώτων Ανταγωνιστικών Διαδικασιών; Πως βλέπετε την πορεία των επόμενων διαγωνισμών σχετικά με την εξέλιξη των τιμών και την κάλυψη της δημοπρατούμενης ισχύος;

Οι ανταγωνιστικές διαδικασίες πέτυχαν να μειώσουν τη χαμηλότερη προσφορά ανά τεχνολογία και ανά κατηγορία και αυτό είναι θετικό. Δεν πέτυχαν όμως την εμπροσθοβαρή διείσδυση ΑΠΕ (λόγω του κανόνα με βάση τον οποίο αν η εγκατεστημένη ισχύς μίας προσφοράς είναι μεγαλύτερη από την εναπομείνασα ποσότητα, η προσφορά δεν εξυπηρετείται καθόλου και το σύστημα προχωρά στην επόμενη προσφορά προς εξυπηρέτηση). Ο κανόνας αυτός έχει ως αποτέλεσμα να κατακυρώνει τελικά τιμή αναφοράς μικρότερη συνολικά ισχύς ανά τεχνολογία και μάλιστα με υψηλότερο μέσο όρο τιμών, κάτι που ασφαλώς δεν επιτυγχάνει τον έτερο επιθυμητό στόχο της ελάχιστης κατά το δυνατόν επιβάρυνσης των καταναλωτών.

Για τους λόγους αυτούς πιστεύουμε ότι θα έπρεπε να ισχύσει, μεταξύ άλλων, αυτό που προβλέπει η σχετική ΥΑ της 22/3/2018την οποία δεν έλαβε υπόψη της η ΡΑΕ και η οποία αναφέρει τα εξής: “Στην περίπτωση που η δημοπρατούμενη ισχύς μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας δεν καλύπτεται, είναι δυνατή η υπερκάλυψη αυτής με την επιλογή του αμέσως επόμενου, στη σειρά κατάταξης με βάση την τιμή προσφοράς στην ανταγωνιστική διαδικασία, σταθμού ή συγκροτήματος σταθμών”.

Ένα άλλο σημαντικό θέμα είναι η κατάπτωση της εγγυητικής επιστολής όταν υπάρχει καθυστέρηση στην υλοποίηση των έργων. Με το σημερινό σύστημα, ακόμη και με μία μέρα καθυστέρηση στην ηλέκτριση του έργου, έχουμε “ξαφνικό θάνατο” για την επένδυση που χάνει όλες τις άδειες και φυσικά την τιμή που κατακύρωσε στο διαγωνισμό. Πιστεύουμε ότι θα έπρεπε να ισχύσει ένα πιο λογικό μέτρο, αντίστοιχο με αυτό που ισχύει στη Γερμανία. Αν δηλαδή η ηλέκτριση του έργου γίνει έως 2 μήνες από την τεθείσα προθεσμία καταπίπτει το 25% της εγγυητικής, αν γίνει έως και 4 μήνες από την τεθείσα προθεσμία καταπίπτει το 50% της εγγυητικής και αν γίνει μετά την παρέλευση εξαμήνου τότε καταπίπτει το 100% της εγγυητικής και εφαρμόζεται και το μέτρο αναστολής των αδειών και ακύρωσης της κατακυρωθείσας τιμής αναφοράς.

Οριστικοί Κατάλογοι Συμμετεχόντων στο στάδιο Β’ των διαγωνισμών ΑΠΕ

Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 10.1.1.2. και 13 των υπ’ αριθμ. 1/2018, 2/2018 και 3/2018 Προκηρύξεων, ανακοινώνει την έκδοση της υπ’ αριθ. 613/25.06.2018 Απόφασή της με την οποία καταρτίστηκαν οι ακόλουθοι Οριστικοί Κατάλογοι:

Κατηγορία Ι: Φ/Β εγκαταστάσεις ισχύος ≤1MW

Οριστικός Κατάλογος Συμμετεχόντων στο Στάδιο Β’ της Ανταγωνιστικής Διαδικασίας της Κατηγορίας Ι.

Πλήθος έργων Συνολική Ισχύς
155 ~ 93,66 MW

Οριστικός Κατάλογος Αποκλεισθέντων από το Στάδιο Β’ της Ανταγωνιστικής Διαδικασίας της Κατηγορίας Ι.

Πλήθος έργων Συνολική Ισχύς
22 ~ 11,88 MW

Συνολική Δημοπρατούμενη Ισχύς Κατηγορίας Ι: 53,52 MW

 

Κατηγορία ΙΙ: Φ/Β εγκαταστάσεις ισχύος από 1 έως 20 MW

Οριστικός Κατάλογος Συμμετεχόντων στο Στάδιο Β’ της Ανταγωνιστικής Διαδικασίας της Κατηγορίας ΙΙ.

Πλήθος έργων Συνολική Ισχύς
13 ~ 93,44MW

Οριστικός Κατάλογος Αποκλεισθέντων από το Στάδιο Β’ της Ανταγωνιστικής Διαδικασίας της Κατηγορίας ΙΙ.

Πλήθος έργων Συνολική Ισχύς
21 ~ 103,77 MW

Συνολική Δημοπρατούμενη Ισχύς Κατηγορίας ΙΙ: 53,40 MW

 

Κατηγορία ΙΙΙ: Αιολικές εγκαταστάσεις ισχύος από 3 έως 50 MW

Οριστικός Κατάλογος Συμμετεχόντων στο Στάδιο Β’ της Ανταγωνιστικής Διαδικασίας της Κατηγορίας ΙΙΙ.

Πλήθος έργων Συνολική Ισχύς
14 ~ 308,68 MW

Συνολική Δημοπρατούμενη Ισχύς Κατηγορίας ΙΙI: 176,39 MW

 

Δείτε εδώ την απόφαση της ΡΑΕ

Την ανησυχία του για την έκβαση των διαγωνισμών φωτοβολταϊκών εκφράζει ο ΣΕΦ

“Πριν αλέκτωρ φωνήσαι”, φαίνεται πως επιβεβαιώνονται οι φόβοι που είχε εκφράσει ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ), αλλά και σύσσωμη η αγορά,  για τους όρους που έθεσε η ΡΑΕ σε σχέση με τη διενέργεια των διαγωνισμών ΑΠΕ.

Στον προσωρινό κατάλογο που δημοσίευσε η ΡΑΕ για τα έργα που πληρούν τις προϋποθέσεις για να συνεχίσουν στη Β’ φάση των διαγωνισμών (που θα διενεργηθούν στις 2/7/2018) φαίνεται πως η πλειονότητα των φωτοβολταϊκών προτάσεων μένει εκτός της διαδικασίας. Αν, μετά την σύντομη περίοδο ενστάσεων, δεν αλλάξει η εικόνα, θα έχουμε την εξής κατάσταση:

Στην πρώτη κατηγορία (έργα με ισχύ μικρότερη του 1 μεγαβάτ) θα διαγωνιστούν 91,63 MW, ενώ στη δεύτερη κατηγορία (έργα με ισχύ μεγαλύτερη του 1 μεγαβάτ) θα διαγωνιστούν 52,92 MW.

Με βάση το επίπεδο ανταγωνισμού που έχει θέσει η ΡΑΕ, το ποσοστό συμμετοχής στους διαγωνισμούς να είναι τουλάχιστον 75% πλέον της δημοπρατούμενης ισχύος (ενώ στον πιλοτικό διαγωνισμό ήταν 40%), στην καλύτερη περίπτωση τα επιτυχόντα έργα θα φτάσουν τα 82,5 MW. Και λέμε στην καλύτερη περίπτωση γιατί με βάση την απόφαση της ΡΑΕ ισχύει ότι “αν δύο προσφορές έχουν ίδια παράμετρο τιμής, τότε «καλύτερη» είναι αυτή, της οποίας ο σταθμός έχει την μικρότερη εγκατεστημένη ισχύ (παράμετρος ποσότητας)”. Αυτό, για παράδειγμα, σημαίνει ότι στη μεγάλη κατηγορία θα διαγωνιστούν 52,92 MW διεκδικώντας 30,2 MW και (λαμβάνοντας υπόψη την ισχύ των έργων που συμμετέχουν) θα κατακυρώσουν τιμή αναφοράς περί τα 23-30 MW. Τα νούμερα αυτά είναι μικρότερα ακόμη και από αυτά του πιλοτικού διαγωνισμού τον Δεκέμβριο του 2016 όπου στη μεγάλη κατηγορία είχαν κατακυρώσει τιμή αναφοράς 35,12 MW. Η ΡΑΕ δικαιολογεί το υψηλό επίπεδο ανταγωνισμού λέγοντας πως έτσι θα επιτευχθούν χαμηλότερες τιμές και αυτό είναι ευκταίο. Ναι, μόνο που για να υπάρχει ανταγωνισμός πρέπει πρώτα να υπάρχουν ανταγωνιστές!

Προ τριμήνου είχαμε επισημάνει ότι ο τρόπος που η ΡΑΕ προωθεί τον επικείμενο διαγωνισμό έρχεται σε αντίθεση με τον διακηρυγμένο στόχο της “να γίνει στο μέγιστο βαθμό εμπροσθοβαρώς ο επιμερισμός της ισχύος με βέλτιστο τρόπο”. Είχαμε τονίσει δε ότι οι κανόνες που έθεσε η ΡΑΕ θέτουν εν κινδύνω την επίτευξη των στόχων που έχει θέσει η Πολιτεία για συμμετοχή των ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε ποσοστό τουλάχιστον 40% ως το 2020 (αρθ. 1, Ν. 3851/2010)”.

Τα ίδια είχε επισημάνει και το σύνολο της αγοράς ζητώντας μια μικρή παράταση στη διενέργεια του διαγωνισμού για να προλάβουν οι επενδυτές να ετοιμάσουν τους φακέλους, καθώς, ιδιαίτερα στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών, δεν υπάρχουν πολλά ώριμα έργα λόγω της άστοχης και καταστροφικής απόφασης του 2012 να παγώσει η αδειοδότηση για μια διετία και κατά συνέπεια όλη η αγορά για μια περίπου πενταετία. Καλούμε λοιπόν το ΥΠΕΝ να δει άμεσα το θέμα της απλοποίησης των αδειοδοτικών διαδικασιών ώστε να επιταχυνθεί η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών.

Και στο θέμα αυτό η ΡΑΕ δεν άκουσε την αγορά και μάλιστα, αντίθετα από την πάγια τακτική της να δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης, στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν το έπραξε, εγείροντας ερωτήματα για τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας παράλειψης.

Είναι σαφές ότι, ανεξάρτητα από το πώς θα εξελιχθεί η διαγωνιστική διαδικασία από δω και μπρος, χρειάζεται να βελτιώσουμε τις διαδικασίες και τους κανόνες των διαγωνισμών, αν θέλουμε να υπάρξει όντως ταχεία και υγιής ανάπτυξη των ΑΠΕ στη χώρα μας.

Σημαντικές τροπολογίες για τα φωτοβολταϊκά

Δημοσιεύτηκε το ΦΕΚ του Ν.4546/2018 με σημαντικές τροπολογίες για τα φωτοβολταϊκά.

  • Με το άρθρο 34, επαναφέρεται το παλιό καθεστώς πολεοδομικής αδειοδότησης (δεν θα απαιτείται δηλαδή οικοδομική άδεια για φωτοβολταϊκά αλλά έγκριση μικρών εργασιών ή και απαλλαγή από αυτήν για κτίρια και έως 100 kWp).
  • Δίνεται παράταση για πληρωμή του τέλους διατήρησης άδειας παραγωγής έτους 2016 έως και τις 30/6/2018.
  • Δίνεται η δυνατότητα να συνεχιστεί η λειτουργία σταθμών έως και 7 έτη μετά τη λήξη της 20ετίας (με αποζημίωση ίση με την ΟΤΣ).
  • Προβλέπεται επιστροφή των εγγυητικών προς τον ΔΕΔΔΗΕ/ΑΔΜΗΕ αν δεν πετύχει κανείς στο διαγωνισμό (αν και με ιδιαίτερα αυστηρές ποινές αφού χάνει κανείς όλες τις άδειες).
  • Δίνεται περιθώριο 30 MWp στην Πελοπόννησο και 10 MWp στην Εύβοια για net-metering και ενεργειακές κοινότητες.
  • Μέχρι να λυθεί οριστικά το πρόβλημα των πληρωμών για όσους υπογράφουν συμβάσεις διαφορικής προσαύξησης, προβλέπεται να πληρώνονται προσωρινά με το 90% της τιμής αναφοράς.

Δείτε εδώ το σχετικό κείμενο.

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2017

Το 2017 εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που προκρίθηκαν από τον πιλοτικό διαγωνισμό του Δεκεμβρίου 2016, ενώ η αγορά των συστημάτων αυτοπαραγωγής παρουσίασε μια αύξηση της τάξης του 14%, παραμένοντας όμως σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα του δυναμικού της χώρας. Για ακόμη μια χρονιά, τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν περίπου το 7% των αναγκών της χώρας σε ηλεκτρική ενέργεια, φέρνοντας την Ελλάδα σε μία από τις πρώτες θέσεις διεθνώς σε ότι αφορά στη συμβολή των φωτοβολταϊκών στη συνολική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.

Δείτε εδώ τα αναλυτικά στατιστικά στοιχεία (ενημέρωση 11.7.2018).

Επιστολή του ΣΕΦ προς το ΥΠΕΝ για την αποζημίωση σταθμών ΑΠΕ με Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης

Έχουν περάσει 21 μήνες από την ψήφιση του Ν.4414/2016 και 17 μήνες από τη διενέργεια του πρώτου πιλοτικού διαγωνισμού και ακόμη δεν είναι εφικτή η πληρωμή εκείνων των σταθμών ΑΠΕ που έχουν υπογράψει Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης, καθώς οι αρμόδιοι φορείς δεν έχουν ολοκληρώσει ακόμη τις απαραίτητες διαδικασίες.

Κατανοούμε ότι βρισκόμαστε σε ένα μεταβατικό στάδιο με πολλές και πολύπλοκες αλλαγές, αλλά αυτό επ’ ουδενί συνιστά δικαιολογία για αυτή τη στασιμότητα, αφού αποτελεί ένα από τα κομβικότερα στοιχεία για τις επενδύσεις και τη χρηματοδότησή τους.

Πρόσφατα το ΥΠΕΝ προχώρησε σε μια μεταβατική ρύθμιση (Αριθμ. ΑΠΕΕΚ/Α/Φ1/οικ. 172857) προκειμένου οι επενδυτές να αποζημιώνονται προσωρινά μόνο στο πλαίσιο της συμμετοχής των σταθμών τους στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, λύση που αν και δεν ικανοποιεί τους επενδυτές, δίνει τουλάχιστον μια προσωρινή ανάσα. Ακόμη και αυτή η ατελής λύση όμως δεν εφαρμόζεται προς το παρόν στην πράξη.

Είναι αναγκαίο να γίνουν το γρηγορότερο οι τιμολογήσεις και οι πληρωμές όλου του ποσού που οφείλεται στα λειτουργούντα έργα (τα πρώτα συνδέθηκαν ήδη από τον Οκτώβριο 2017),  ώστε να υπάρξει άμεση ρευστότητα. Διαφορετικά γίνεται ορατός ο κίνδυνος αδυναμίας πληρωμής των υποχρεώσεων των εν λόγω επιχειρήσεων προς τους διάφορους δανειστές τους (όπως π.χ. τράπεζες, προμηθευτές, Δημόσιο), αφού δεν διαθέτουν απαραίτητα τη ρευστότητα για να καλύψουν τις κάθε είδους υποχρεώσεις τους.

Πέρα από τα ουσιώδη προβλήματα ρευστότητας που συνεπάγεται αυτή η κατάσταση για τους επενδυτές, στέλνεται και ένα αρνητικό μήνυμα στην αγορά, εν όψει μάλιστα και του νέου κύκλου διαγωνισμών για έργα ΑΠΕ το προσεχές διάστημα.

Ο ΣΕΦ ζητά την άμεση παρέμβαση του υπουργού Ενέργειας προς τους αρμόδιους φορείς για την επίλυση αυτού του θέματος. Η αγορά είναι έτοιμη να συμβάλει στην επανεκκίνηση της αγοράς των φωτοβολταϊκών, μόνο που για να συμβεί αυτό απαιτείται και η αρωγή των εμπλεκόμενων δημοσίων φορέων.

Οι θέσεις του ΣΕΦ για τον Μακροχρόνιο Ενεργειακό Σχεδιασμό

Με αφορμή την έναρξη του δημοσίου διαλόγου για τη χάραξη ενός νέου μακροχρόνιου σχεδιασμού, ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) παρουσιάζει τις προτάσεις του.

 Ο νέος μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός της χώρας με ορίζοντα το 2030, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του τα εξής:

  1. Την ανάγκη να καλύπτονται οι στόχοι για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής που αποτελούν ουσιαστική υποχρέωση αλλά και δέσμευση της χώρας. Άλλωστε, ήδη με το Ν.3851/2010, είχε οριστεί ότι “η προστασία του κλίματος, μέσω της προώθησης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε., αποτελεί περιβαλλοντική και ενεργειακή προτεραιότητα υψίστης σημασίας για τη χώρα”. Είναι καιρός αυτό να εκφραστεί και στην πράξη.
  2. Την ανάγκη να καλύπτονται κατ’ ελάχιστον οι διεθνείς και εθνικοί δεσμευτικοί στόχοι για τη διείσδυση των ΑΠΕ.
  3. Την ανάγκη να καλύπτεται μεγάλο μερίδιο των ενεργειακών αναγκών από εγχώριους, καθαρούς και ανεξάντλητους πόρους.
  4. Την ανάγκη να υπάρχει ένας συνδυασμός τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα, οι οποίες είναι ευέλικτες στη λειτουργία τους και που μπορούν να στηρίξουν τεχνικά τη μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ στα ηλεκτρικά δίκτυα.
  5. Την ανάγκη να επιτυγχάνεται η ενεργειακή ασφάλεια και οι περιβαλλοντικοί στόχοι χωρίς υπέρμετρη επιβάρυνση των πολιτών και των δημόσιων οικονομικών.

Στο πλαίσιο αυτό:

  1. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρόκρινε πρόσφατα ένα ελάχιστο στόχο 35% συμμετοχής των ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ενέργειας ως το 2030. Τονίζουμε πάντως πως πρόσφατη μελέτη της DG ENER της ΕΕ (Φεβ. 2018) έδειξε ότι είναι απολύτως εφικτός και ένας στόχος για συμμετοχή 45% των ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ενέργειας ως το 2030, στόχος που δίνει μάλιστα μεγαλύτερη ώθηση στην ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας.
  2. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, θα πρέπει να τεθεί ένας επιμέρους στόχος για τη συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή. Η εμπειρία έχει δείξει ότι, για να επιτευχθεί ο στόχος στο σύνολο της ενεργειακής κατανάλωσης, ο στόχος της ηλεκτροπαραγωγής θα πρέπει να είναι σχεδόν διπλάσιος. Ο στόχος αυτός είναι τεχνικά εφικτός, ιδιαίτερα αν συνυπολογίσει κανείς την αναμενόμενη ταχεία διείσδυση της αποθήκευσης στην επόμενη δεκαετία. Η σχετική μελέτη της DG ENER της ΕΕ θεωρεί εφικτό ένα ποσοστό 79% συμμετοχής των ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ως το 2030.

  1. Ειδικότερα για τα φωτοβολταϊκά (που αποτελούν πλέον τη φθηνότερη ενεργειακή τεχνολογία) προκρίνουμε ως ελάχιστο εθνικό στόχο για το 2030 τα 6,5 GWp συνολικής εγκατεστημένης ισχύος, στόχος που θα πρέπει να αυξηθεί αν επαληθευθούν οι εκτιμήσεις για σημαντική περαιτέρω μείωση του κόστους τα επόμενα χρόνια. Τονίζουμε με έμφαση πως όλες οι εκτιμήσεις μέχρι τώρα (ακόμη και οι πιο αισιόδοξες) υποτίμησαν το τεράστιο δυναμικό αλλά και την εντυπωσιακή μείωση κόστους που επετεύχθη στα φωτοβολταϊκά. Την ίδια δυναμική παρουσιάζει σήμερα και ο τομέας της αποθήκευσης ενέργειας.
  2. Στο νέο ενεργειακό σχεδιασμό δεν χωρούν νέες λιγνιτικές μονάδες, κάτι που πλέον αναγνωρίζει ακόμη και η Eurelectric, ο φορέας δηλαδή που εκπροσωπεί τις ευρωπαϊκές ηλεκτρικές εταιρίες.
  3. Ο ρόλος του φυσικού αερίου θα πρέπει να είναι αυτού της γέφυρας στο πέρασμα σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, λαμβάνοντας υπόψη και την αναμενόμενη ταχεία διείσδυση της αποθήκευσης, μέσω της οποίας μπορεί να υπάρξει σταθερότητα δικτύων και ασφάλεια εφοδιασμού με μικρότερο μάλιστα κόστος για τους καταναλωτές και μεγαλύτερο όφελος για το περιβάλλον.
  4. Ο σημερινός σχεδιασμός για την ηλεκτροκίνηση και τη χρήση εναλλακτικών καυσίμων στις μεταφορές (Αριθ. οικ. 77226/1, ΦΕΚ 3824Β’/2017) είναι εξόχως συντηρητικός και δεν αντικατοπτρίζει τις διεθνείς τάσεις ανάπτυξης των υποδομών ηλεκτροκίνησης.

Αξίζει επίσης να επισημάνουμε την αποτυχία όλων των προηγούμενων μακροχρόνιων ενεργειακών σχεδιασμών να προβλέψουν την εκθετική ανάπτυξη όπως και την εξίσου εντυπωσιακή μείωση του κόστους ορισμένων τεχνολογιών (με πιο χαρακτηριστική την περίπτωση των φωτοβολταϊκών). Για το λόγο αυτό, ο νέος ενεργειακός σχεδιασμός θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα ευέλικτος και να έχει περισσότερο το χαρακτήρα ενός οδικού χάρτη προς μία οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, παρά τη μορφή μιας “αυστηρής”, δύσκαμπτης και καταδικασμένης να αποτύχει διακήρυξης.

 Σε ότι αφορά στα μέτρα και πολιτικές που θα πρέπει να υιοθετηθούν, ο ΣΕΦ προκρίνει τα παρακάτω:

  1. Απλοποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης έργων ΑΠΕ με κατάργηση όλων των μη απαραίτητων σταδίων που αντικατοπτρίζουν τις συνθήκες παλαιότερων εποχών αλλά δεν ανταποκρίνονται στη σημερινή πραγματικότητα.
  2. Ειδικότερα για τα φωτοβολταϊκά, προτείνουμε τα εξής:
  • Κατάργηση των Αδειών Παραγωγής, Εγκατάστασης και Λειτουργίας για τα φωτοβολταϊκά και πρόταση ενός νέου σχήματος αδειοδότησης, εποπτείας και ελέγχου των επενδύσεων.
  • Αποσαφήνιση θεμάτων χωροθέτησης φωτοβολταϊκών σταθμών.
  • Εγκατάσταση, υπό προϋποθέσεις, φωτοβολταϊκών σε ένα μικρό ποσοστό της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας.
  • Εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε αδόμητα οικόπεδα.
  • Υπογραφή υπουργικής απόφασης για άμεσο καθορισμό εγγυημένων τιμών σε φωτοβολταϊκά συστήματα ισχύος <500 kWp (όπως προβλέπουν οι Κατευθυντήριες Γραμμές της ΕΕ).
  • Βελτίωση του καθεστώτος αυτοπαραγωγής ώστε να δοθεί η δυνατότητα εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού σε όλες τις κατηγορίες αυτοπαραγωγών και να διευκολυνθεί η εφαρμογή μέτρων καταπολέμησης της ενεργειακής φτώχειας.
  • Προώθηση της αποθήκευσης ενέργειας και άρση των σημερινών εμποδίων.

Σε ότι αφορά στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, ο ΣΕΦ προκρίνει τα παρακάτω που αφορούν ειδικότερα την τεχνολογία των φωτοβολταϊκών:

  • Διευκόλυνση, κίνητρα και εγγυήσεις για την ουσιαστική ενεργοποίηση Εταιριών Ενεργειακών Υπηρεσιών (ESCOs).
  • Να θεωρηθούν τα φωτοβολταϊκά ως επιλέξιμη τεχνολογία στα Καθεστώτα Επιβολής Υποχρέωσης Ενεργειακής Απόδοσης.

Για το θέμα της ενεργειακής ασφάλειας να τονίσουμε ότι η ηλιακή ακτινοβολία που φτάνει στη χώρα μας κάθε χρόνο ισοδυναμεί με 132 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Με βάση την τρέχουσα τιμή πετρελαίου, η ισοδύναμη αξία αυτής της ηλιακής ενέργειας είναι περίπου 7,5 τρις ευρώ! Τα φωτοβολταϊκά σε συνδυασμό με αποθήκευση μπορούν να προσφέρουν άμεσα ενεργειακή ασφάλεια, καθαρότερο περιβάλλον, περισσότερες θέσεις εργασίας και μικρότερη επιβάρυνση για τους καταναλωτές.

Στο θέμα της αγοράς ενέργειας τέλος, και ειδικότερα στο πλαίσιο της απελευθέρωσης της αγοράς και της εφαρμογής του Μοντέλου Στόχου της ΕΕ, ο ΣΕΦ ζητά να δοθεί το συντομότερο δυνατόν η δυνατότητα σε παραγωγούς ΑΠΕ να συνάπτουν διμερείς συμβάσεις (PPA) απ’ ευθείας με καταναλωτές.