Η συμβατότητα των φωτοβολταϊκών με τον αγροτικό χαρακτήρα των περιοχών υψηλής παραγωγικότητας

Με βάση την τρέχουσα πρακτική, ακόμη και σε γεωργικές περιοχές υψηλής παραγωγικότητας επιτρέπονται συγκεκριμένες χρήσεις (περιλαμβανομένης της εγκατάστασης μεταποιητικών επιχειρήσεων), αφού μία ύπαιθρος χωρίς υποδομές και άλλες λειτουργίες θα ήταν πλήρως αποστεωμένη και μη λειτουργική.

Το ερώτημα που τίθεται λοιπόν είναι το κατά πόσον η εκμετάλλευση των ΑΠΕ και ειδικότερα των φωτοβολταϊκών συνιστά δραστηριότητα συμβατή με τον αγροτικό χαρακτήρα κάποιων περιοχών ή αν θα έπρεπε να εξοβελίζεται απ’ αυτές ως μη συνάδουσα με τις αγροτικές δραστηριότητες.

Ισχυριζόμαστε και τεκμηριώνουμε παρακάτω, πως όχι μόνο οι ΑΠΕ είναι συμβατές με τον αγροτικό χαρακτήρα της υπαίθρου, αλλά επιπλέον προσφέρουν και προστιθέμενη αξία σε περιοχές που ουσία ή και τύποις χαρακτηρίζονται ως υψηλής παραγωγικότητας.

Το υπόδειγμα της ηλιακής ενεργειακής γεωργίας

Η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα πρέπει να θεωρείται αγροτοβιομηχανική δραστηριότητα για μια σειρά από λόγους.

Τόσο η παραδοσιακή γεωργική πρακτική όσο και οι ΑΠΕ (άλλες άμεσα και άλλες έμμεσα) χρησιμοποιούν εκτάσεις γης για να μετατρέψουν την ηλιακή ακτινοβολία σε ένα χρήσιμο προϊόν. Στην περίπτωση της γεωργίας, η ηλιακή ακτινοβολία μετατρέπεται μέσω της φωτοσύνθεσης σε οργανική ύλη, ενώ στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών σε ηλεκτρική ενέργεια. Μέρος του παραγόμενου τελικού προϊόντος (αγροτικά προϊόντα ή ενέργεια) καταναλώνεται από τους ίδιους τους αγρότες, ενώ το υπόλοιπο τροφοδοτείται σε άλλες περιοχές.

Η αποδοτικότητα στη μετατροπή της ηλιακής ακτινοβολίας είναι μεγαλύτερη στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών. Ενώ η μέγιστη δυνατή αποδοτικότητα της φωτοσύνθεσης προσδιορίζεται στο 4,5%-6% (0,1%-0,4% στην πράξη και σε ότι αφορά γεωργικές καλλιέργειες), η αντίστοιχη των φωτοβολταϊκών είναι 15%-20%. Κατά μέσο όρο, η αποδοτικότητα των φωτοβολταϊκών στη μετατροπή της ηλιακής ακτινοβολίας είναι 100 φορές μεγαλύτερη από αυτήν της φωτοσύνθεσης. Η χρήση συνεπώς γης υψηλής παραγωγικότητας για παραγωγή ηλιακού ηλεκτρισμού, αναβαθμίζει τον χαρακτήρα της και το βαθμό της παραγωγικότητάς της.

Ομοιότητες μεταξύ γεωργικής παραγωγής και παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ παρατηρούνται και σε άλλους τομείς. Ενώ, για παράδειγμα, η εκμετάλλευση των ορυκτών καυσίμων παρουσιάζει συν τω χρόνω μία κωδωνοειδή καμπύλη (λόγω εξάντλησης των μη ανανεώσιμων φυσικών πόρων), τόσο η γεωργική παραγωγή όσο και η διείσδυση της ηλιακής ενέργειας στο ενεργειακό ισοζύγιο ακολουθούν μία σιγμοειδή καμπύλη, ακριβώς λόγω του ανανεώσιμου χαρακτήρα των φυσικών πόρων στις οποίες στηρίζονται.

Φωτοβολταϊκά και προστασία της γης υψηλής παραγωγικότητας

Κατά καιρούς έχουν θεσμοθετηθεί απαγορεύσεις και περιορισμοί στις επιτρεπτές χρήσεις σε γεωργικές γαίες υψηλής παραγωγικότητας. Βούληση του νομοθέτη είναι η προστασία της γης υψηλής παραγωγικότητας, κυρίως από την επαπειλούμενη οικιστική ανάπτυξη.

Οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί συμβάλλουν στην κατεύθυνση αυτή με μια σειρά από τρόπους:

  1. Διασφαλίζουν ότι οι χρησιμοποιούμενες γαίες δεν θα κτιστούν τουλάχιστον για μία εικοσαετία (όσο διαρκεί το συμβόλαιο πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας) ή 25ετία στην περίπτωση της αυτοπαραγωγής.
  2. Επιτρέπουν την αγρανάπαυση και αποτοξίνωση γεωργικών εκτάσεων που έχουν υποστεί εντατική εκμετάλλευση με χρήση αγροχημικών.
  3. Επιτρέπουν τη φυτοκάλυψη των χρησιμοποιούμενων γαιών και την πιθανή παράλληλη χρήση τους για την ήπια εκτατική κτηνοτροφία.

Επιπλέον, να επισημάνουμε πως σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας επιτρέπεται, ούτως ή άλλως, η όδευση γραμμών μεταφοράς και διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας, οι δε καλλιέργειες εξυπηρετούνται απ’ αυτές καταναλώνοντας π.χ. ηλεκτρική ενέργεια για τη λειτουργία των αντλιών που απαιτούνται για άρδευση. Συνιστά παραλογισμό να επιτρέπεται η υποδομή για μεταφορά και κατανάλωση της ηλεκτρικής ενέργειας αλλά όχι για την επιτόπια παραγωγή της και μάλιστα με καθαρές τεχνολογίες. Αν η ίδια η βιωσιμότητα των καλλιεργειών απαιτεί ενέργεια, πως είναι δυνατόν η επιτόπια παραγωγή της να είναι ασύμβατη με τον αγροτικό χαρακτήρα της περιοχής; Φανταστείτε το ανάλογο στην περίπτωση του νερού. Είναι σαν να επιτρέπεται η μεταφορά νερού για άρδευση από αποστάσεις εκατοντάδων χιλιομέτρων, αλλά όχι η χρήση τοπικών υδατικών πόρων!

Η οικονομική και αναπτυξιακή διάσταση

Σύμφωνα με τη νομολογία του ΣτΕ, η διαφύλαξη της γης υψηλής παραγωγικότητας εξυπηρετεί και αναπτυξιακούς στόχους. Ενώ η συνταγματική επιταγή κρίνει ως ασυμβίβαστες ορισμένες χρήσεις (π.χ. κατοικία) σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, εν τούτοις η αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης καθιστά θεμιτές, ίσως μάλιστα και επιβεβλημένες παρεκκλίσεις ή αποκλίσεις από την προστασία της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας, εφόσον συγκεκριμένοι λόγοι δημοσίου ή κοινωνικού συμφέροντος τις δικαιολογούν. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών (και άλλων μονάδων ΑΠΕ) μπορεί, ως δραστηριότητα συμβατή με τον αγροτικό χαρακτήρα μιας περιοχής, να συμβάλλει στην αναπτυξιακή προοπτική της υπαίθρου.

Δεδομένης της συρρίκνωσης του αγροτικού εισοδήματος, που εντάθηκε την περίοδο της οικονομικής ύφεσης, είναι σημαντικό να διασφαλιστούν εναλλακτικές συμπληρωματικές πηγές εσόδων για τον αγροτικό πληθυσμό. Η εκμετάλλευση των ΑΠΕ μπορεί να αποτελέσει μία σημαντική συμπληρωματική πηγή εσόδων, η οποία εν τέλει θα τους κρατήσει κοντά στη γη και στη βασική οικονομική τους δραστηριότητα.

Σημειωτέον ότι το υπουργείο Οικονομικών αντιμετωπίζει ως εισόδημα προερχόμενο από αγροτική δραστηριότητα το εισόδημα που λαμβάνουν οι αγρότες από τη διαχείριση των φωτοβολταϊκών τους, αφού, σύμφωνα με το Ν. 3874/2010 (ΦΕΚ Α 151/6.9.2010), στις αγροτικές δραστηριότητες εντάσσεται και η διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Μια παράλογη απαγόρευση και μια πρόταση

Με το Ν.4015/2011 απαγορεύεται πλέον η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε γαίες υψηλές παραγωγικότητας. Όλες όμως οι αρδευόμενες εκτάσεις θεωρούνται γαίες υψηλής παραγωγικότητας, οπότε η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού από επαγγελματία αγρότη για να καλύψει τη ζήτηση μιας αντλίας στο χωράφι του ή από έναν ΓΟΕΒ ή ΤΟΕΒ για τις ανάγκες ενός αντλιοστασίου είναι πρακτικά αδύνατη. Μοναδική λύση για τους αγρότες είναι η εφαρμογή της εικονικής αυτοπαραγωγής, η οποία όμως προϋποθέτει ύπαρξη άλλου γηπέδου όπου μπορεί να εγκατασταθεί φωτοβολταϊκό, με αυξημένο φυσικά κόστος και μειωμένο όφελος για τους αγρότες. Για όλους τους άλλους (μη κατ’ επάγγελμα αγρότες) στις περιοχές αυτές η απαγόρευση είναι απόλυτη.

Μήπως όμως τα φωτοβολταϊκά στερούν αγροτική γη που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για καλλιέργεια τροφίμων; Όσο εύλογο κι αν ακούγεται αυτό το ερώτημα, η πραγματικότητα δείχνει μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Η γεωργική έκταση που μένει ακαλλιέργητη είναι 125,5 φορές μεγαλύτερη από την έκταση που δεσμεύουν όλα τα φωτοβολταϊκά που έχουν  εγκατασταθεί στη χώρα μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η γεωργική γη στην Ελλάδα ανέρχεται σε 36,8 εκατ. στρέμματα, εκ των οποίων καλλιεργούνται τα 31,7 εκατ. στρέμματα. Αυτό σημαίνει ότι τα εγκατεστημένα σήμερα φωτοβολταϊκά δεσμεύουν το 0,1% της γεωργικής γης ή αλλιώς το 0,03% της έκτασης της χώρας.

Για να κατανοήσει κανείς τον παραλογισμό που ισχύει σήμερα, υπάρχει περίπτωση αγρότη που κατασκεύασε φωτοβολταϊκό σταθμό πριν από λίγα χρόνια, κάνοντας χρήση του Ν.3851/2010 σύμφωνα με τον οποίο η συνολική έκταση που θα καταλαμβάνουν τα φωτοβολταϊκά που εγκαθίστανται σε γαίες υψηλής παραγωγικότητας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 1% του συνόλου των καλλιεργούμενων εκτάσεων του συγκεκριμένου νομού. Σήμερα, στο ίδιο χωράφι θέλει να εγκαταστήσει ένα επιπλέον μικρό φωτοβολταϊκό αυτοπαραγωγής, αλλά με βάση την ισχύουσα νομοθεσία το χωράφι θεωρείται υψηλής παραγωγικότητας και απαγορεύεται!

Προτείνουμε λοιπόν να επανέλθει το παλαιό καθεστώς του Ν.3851/2010, σύμφωνα με το οποίο η συνολική έκταση που θα καταλαμβάνουν τα φωτοβολταϊκά που εγκαθίστανται σε γαίες υψηλής παραγωγικότητας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 1% του συνόλου των καλλιεργούμενων εκτάσεων της συγκεκριμένης Περιφερειακής Ενότητας. Συγκεκριμένα, προτείνεται η παρακάτω διατύπωση:

“Επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθμούς σε αγροτεμάχια που χαρακτηρίζονται ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας. Στην περίπτωση αυτή, νέες προσφορές σύνδεσης  χορηγούνται μόνον αν οι προς υλοποίηση φωτοβολταϊκοί σταθμοί για τους οποίους έχουν ήδη εκδοθεί δεσμευτικές προσφορές σύνδεσης από τον αρμόδιο Διαχειριστή συν οι ήδη εγκατεστημένοι σταθμοί επί εδάφους καλύπτουν εδαφικές εκτάσεις που δεν υπερβαίνουν το 1% του συνόλου των καλλιεργούμενων εκτάσεων της συγκεκριμένης Περιφερειακής Ενότητας. Για την εφαρμογή της διάταξης του προηγούμενου εδαφίου χρησιμοποιούνται τα πιο πρόσφατα κατά περίπτωση στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής. Για τον υπολογισμό της κάλυψης λαμβάνεται υπόψη η οριζόντια προβολή επί του εδάφους των φωτοβολταϊκών στοιχείων”.

Ένα επείγον θέμα

Η ρύθμιση αυτή αποκτά ένα επείγοντα χαρακτήρα και για ένα επιπλέον λόγο. Ως γνωστόν οι διαδικασίες της περιβαλλοντικής αδειοδότησης προβλέπουν έκδοση ΑΕΠΟ για μία δεκαετία και στη συνέχεια ανανέωση της ΑΕΠΟ. Ήδη τα παλαιότερα έργα φωτοβολταϊκών βρίσκονται σε διαδικασία ανανέωσης της ΑΕΠΟ για μια ακόμη δεκαετία, δεδομένου ότι οι συμβάσεις πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν συνάψει έχουν 20ετή διάρκεια. Κάποιες διευθύνσεις αγροτικής οικονομίας όμως αρνούνται να δώσουν την έγκρισή τους για την ανανέωση με δικαιολογία την απαγόρευση που ισχύει για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας (ενώ τα έργα αυτά είχαν ήδη ΑΕΠΟ και λειτουργούν επί σειρά ετών!). Η στάση αυτή απειλεί να ακυρώσει υφιστάμενες επενδύσεις εκατοντάδων μεγαβάτ μόλις φτάσουν και αυτές στο στάδιο της ανανέωσης των περιβαλλοντικών όρων.

Συγκεκριμένα, κάποιες διευθύνσεις ισχυρίζονται ότι, ενώ βάσει του άρθρου 56§6 του Ν.2637/1998 (που έχει αντικατασταθεί από το Ν.2945/2001 και εν συνεχεία από το Ν.3851/2010) προβλέπεται η δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθμούς σε αγροτεμάχια που χαρακτηρίζονται ως γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, οπότε στην περίπτωση αυτή επιτρέπεται η έκδοση άδειας αν οι σταθμοί αυτοί καλύπτουν εκτάσεις που δεν υπερβαίνουν το 1% του συνόλου των καλλιεργούμενων εκτάσεων του συγκεκριμένου νομού, ωστόσο προβλέπεται από το άρθρο 21 του Ν.4015/2011 ότι η συγκεκριμένη διάταξη θα τεθεί σε ισχύ 10 μέρες μετά από την δημοσίευση ΦΕΚ με ΚΥΑ βάσει του άρθρου 56§2 του Ν.2637/1998, όπως ισχύει, και η οποία θα καθορίζει τα γεωγραφικά όρια των αγροτεμαχίων υψηλής παραγωγικότητας. Προς το παρόν δεν έχει εκδοθεί ΚΥΑ για τα γεωγραφικά όρια και άρα αδυνατούν να προχωρήσουν σε εγκρίσεις ανανέωσης των περιβαλλοντικών όρων.

Με βάση το Ν.4414/2016, στόχος της Πολιτείας είναι: η αξιοποίηση του εγχώριου δυναμικού ηλεκτροπαραγωγής από Α.Π.Ε., κατά προτεραιότητα, με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος, τη διαφοροποίηση του εθνικού ενεργειακού μίγματος, την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και την ενίσχυση και ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας… στο πλαίσιο της ενιαίας πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, και την επίτευξη του στόχου συμμετοχής των Α.Π.Ε. στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας”. Είναι σαφές ότι μία “προτεραιότητα” πρέπει να διευκολύνεται, τη στιγμή μάλιστα που εξυπηρετεί το δημόσιο και κοινωνικό συμφέρον.

 

Άρθρο του Στέλιου Ψωμά: συμβούλου σε θέματα ενέργειας και περιβάλλοντος

 Δημοσιεύτηκε στο https://energypress.gr/news/i-symvatotita-ton-fotovoltaikon-me-ton-agrotiko-haraktira-ton-periohon-ypsilis-paragogikotitas

 

Ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών

Η Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 21/3/2017, ανέδειξε το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του Συνδέσμου, το οποίο συγκροτήθηκε σε σώμα στα τέλη Μαρτίου.

Το νέο Δ.Σ. απαρτίζεται από τα εξής μέλη (σε παρένθεση η εταιρία που εκπροσωπούν):

  • Πρόεδρος: Σωτήρης Καπέλλος (ΕΛΠΕ Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας)
  • Αντιπρόεδρος: Θανάσης Σακκάς (Aleo Solar)
  • Γραμματέας: Δημήτρης Βαρβιτσιώτης (Ecovar Power)
  • Ταμίας: Μανώλης Σούρσος (SENERS)

 Μέλη:

  • Σπύρος Ξάνθης (EUROSOL Hellas)
  • Σοφοκλής Πιταροκοίλης (Solar Cells Hellas)
  • Δημήτρης Τιτόπουλος (ως εκπρόσωπος των αρωγών μελών του Συνδέσμου)

Σε μια κρίσιμη περίοδο κατά την οποία αλλάζει ο χάρτης της αγοράς φωτοβολταϊκών, τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς, προτεραιότητα του νέου Δ.Σ. αποτελεί η επανεκκίνηση της ανάπτυξης της αγοράς με το πέρασμα σε μια νέα εποχή όπου το χαμηλό κόστος της ολοένα αναπτυσσόμενης ηλιακής τεχνολογίας θα επιτρέψει την περαιτέρω διείσδυση των φωτοβολταϊκών στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας προς όφελος των καταναλωτών, του περιβάλλοντος και της απασχόλησης.

Συγκεκριμένα, οι προτεραιότητες είναι οι εξής:

  1. Να διασφαλιστεί ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο υποστήριξης των εμπορικών φωτοβολταϊκών μεσαίας και μεγάλης κλίμακας, βασισμένο σε μηχανισμούς αγοράς (feed-in-premium και διαγωνιστικές διαδικασίες) θα αποδώσει στην πράξη τα αναμενόμενα.
  2. Να υπάρξει ουσιαστική ενίσχυση για τα μικρής κλίμακας συστήματα που αποτελούν, μεταξύ άλλων, σημαντικό παράγοντα δημιουργίας θέσεων εργασίας.
  3. Να επιταχυνθεί η διείσδυση συστημάτων αυτοπαραγωγής, κυρίως στον οικιακό και μικρό εμπορικό τομέα και να βελτιωθεί το σχετικό θεσμικό πλαίσιο.
  4. Να ανοίξει η αγορά συστημάτων αποθήκευσης (συσσωρευτές) πρωτίστως σε συνδυασμό με φωτοβολταϊκά για αυτοπαραγωγή.
  5. Να απλοποιηθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης νέων έργων.

Σημείωση: Για πρώτη φορά, στο ΔΣ του ΣΕΦ εκπροσωπούνται και τα αρωγά μέλη. Ικανοποιώντας ένα πάγιο αίτημα πολλών ανθρώπων που ασχολούνται με τα φωτοβολταϊκά, ο ΣΕΦ προχώρησε το 2015 σε τροποποίηση του Καταστατικού του ώστε να δέχεται ως αρωγά μέλη και φυσικά πρόσωπα στελέχη της αγοράς φωτοβολταϊκών, παρέχοντας μάλιστα και εκπροσώπηση των αρωγών με μία θέση στο Διοικητικό Συμβούλιο του Συνδέσμου.

Με βάση το τροποποιημένο Καταστατικό, αρωγοί γίνονται φυσικά ή νομικά πρόσωπα, που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις να είναι εταίροι ή δεν επιθυμούν την ένταξή τους στον Σύνδεσμο ως εταίροι και των οποίων η δραστηριότητα και η δράση τους είναι ενισχυτική για την επιδίωξη των σκοπών του ΣΕΦ.

 

Αυτοπαραγωγή και αποθήκευση ενέργειας. Δείτε τις παρουσιάσεις της εκδήλωσης του ΣΕΦ (3.3.2017)

Με ιδιαίτερη επιτυχία και συμμετοχή πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών με θέμα “Επανεκκίνηση–Αυτοπαραγωγή–Αποθήκευση ενέργειας»: οι νέες προοπτικές για την αγορά φωτοβολταϊκών”.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διεθνούς έκθεσης τεχνολογιών περιβάλλοντος “Verde.Tec” στο MEC Παιανίας στις 3.3.2017.

Δείτε παρακάτω τις παρουσιάσεις της εκδήλωσης:

“Το νέο θεσμικό τοπίο και οι προοπτικές της αγοράς”

Στέλιος Ψωμάς, Σύμβουλος ΣΕΦ

“Η αυτοπαραγωγή στην πράξη – Η εμπειρία από λειτουργούντα συστήματα”

Δρ. Σωτήρης Καπέλλος, Πρόεδρος ΣΕΦ

“Τεχνικές προκλήσεις και προοπτικές της αποθήκευσης ενέργειας σε συστήματα αυτοπαραγωγής”

Παναγιώτα Σούρσου, M.Eng. Electrical & Electronics, MBA Μανώλης Σούρσος, Αντιπρόεδρος ΣΕΦ

“Αυτόνομα φωτοβολταϊκά συστήματα”

Μάριος Σιγάλας, Ιδρυτικό μέλος ΣΕΦ

Στατιστικά στοιχεία εφαρμογής του net metering

Σε όλη την επικράτεια και έως τα τέλη Ιουλίου 2016, έχουν υποβληθεί 954 αιτήσεις από την αρχή του προγράμματος net metering (Μάιος 2015). Το 84% αυτών έχουν προχωρήσει στο στάδιο της προσφοράς σύνδεσης ή/και στη σύμβαση σύνδεσης ενώ 307 (32% των αιτήσεων) συστήματα λειτουργούν κανονικά. Όσον αφορά την ισχύ των αιτήσεων που έχουν υποβληθεί αντιστοιχούν σε 17,28 MWp ενώ τα συστήματα που έχουν συνδεθεί είναι 4,1 MWp (24% της συνολικής ισχύος των αιτήσεων).

Αναλυτικά στοιχεία μπορείτε να βρείτε εδώ

Δυνατότητα να γίνουν μέλη του ΣΕΦ και φυσικά πρόσωπα!

Ικανοποιώντας ένα πάγιο αίτημα πολλών ανθρώπων που ασχολούνται με τα φωτοβολταϊκά, ο ΣΕΦ προχώρησε σε τροποποίηση του Καταστατικού του ώστε να δέχεται ως αρωγά μέλη και φυσικά πρόσωπα, παρέχοντας μάλιστα και εκπροσώπηση των αρωγών με μία θέση στο Διοικητικό Συμβούλιο του Συνδέσμου.

Με βάση το τροποποιημένο Καταστατικό, αρωγοί γίνονται φυσικά ή νομικά πρόσωπα, που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις να είναι εταίροι ή δεν επιθυμούν την ένταξή τους στην Εταιρία ως εταίροι και των οποίων η δραστηριότητα και η δράση τους είναι ενισχυτική για την επιδίωξη των σκοπών του ΣΕΦ.

Η ετήσια συνδρομή για τα αρωγά μέλη είναι συμβολική (για το 2016 έχει οριστεί για μεν τα φυσικά στα 20 €, για δε τις εταιρίες στα 50 €).

Μπορείτε να συμπληρώσετε τη σχετική φόρμα εγγραφής στη διεύθυνση:

http://helapco.gr/plhrofories-gia-eggrafh-newn-melwn/

Σ. Καπέλλος: Η εφαρμογή του net metering και οι προοπτικές της

O ΔΕΔΔΗΕ στην ιστοσελίδα του (http://www.deddie.gr) έχει δημοσιεύσει τη λίστα των αιτήσεων του πρώτου εξαμήνου (Μάιος-Οκτώβριος 2015) εφαρμογής του προγράμματος της αυτοπαραγωγή (Net-Metering – ΝΜ) στη χαμηλή τάση της Ηπειρωτικής χώρας και των διασυνδεδεμένων νήσων. Τα στατιστικά αυτά έχουν πολύ ενδιαφέρον και αντανακλούν τις οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις στη χώρα.

Ας πάμε λοιπόν στα στοιχεία. Συνολικά στο πρώτο εξάμηνο της εφαρμογής του ΝΜ έγιναν 284 αιτήσεις ισχύος 4,6 MW. Από αυτές οι 238, το 84%, δηλ. 3,9 MW, έχουν πάρει προσφορά σύνδεσης από το ΔΕΔΔΗΕ, το 51%, δηλ. 2,3 MW, των αιτούντων έχει υπογράψει προσφορά σύνδεσης και το 10%, δηλ. 0,58 MW έχουν συνδεθεί στο δίκτυο (λειτουργούν). Τα στοιχεία αυτά απεικονίζονται στο διάγραμμα που ακολουθεί.

Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι η ταχύτητα ελέγχου των αιτήσεων από του ΔΕΔΔΗΕ είναι ικανοποιητική (το 84% των αιτήσεων έχουν λάβει προσφορά σύνδεσης). Η εμπειρία δείχνει ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων όποιος υποβάλλει αίτηση για ΝΜ λαμβάνει προσφορά σύνδεσης σε λιγότερο από 3 μήνες, τουλάχιστον με τον παρόντα ρυθμό αιτήσεων.

Στον πίνακα που ακολουθεί φαίνεται ότι το 88% των αιτήσεων αφορά αιτήσεις για εγκαταστάσεις σε στέγη, όπως άλλωστε είναι και το λογικό. Ένα 12% των αιτήσεων αφορά εγκαταστάσεις σε γήπεδα.

 

Χώρος Εγκατάστασης     Πλήθος      Ποσοστό

Επί Εδάφους                      34            12.0%

Επί Κτιρίου                       250            88.0%

Grand Total                     284           100.0%

Η κατανομή των αιτήσεων ανά ισχύ δείχνει ότι από τις 284 αιτήσεις του πρώτου εξαμήνου ισχύος του ΝΜ στην χαμηλή τάση το 47% είναι για εγκαταστάσεις μικρότερες των 10 kWp, και άλλο ένα 26% εγκαταστάσεις από 10-20 kWp. Δηλ. το 75% περίπου των αιτήσεων αφορά εγκαταστάσεις μέχρι 20 kWp. Η πλειονότητα των αιτήσεων για εγκαταστάσεις μικρότερες των 10 kWp αφορούν ιδιώτες. Αυτό έχει ενδιαφέρον διότι η εντύπωση της αγοράς ήταν ότι το ενδιαφέρον των ιδιωτών (πχ οικιακός τομέας) θα ήταν πολύ μικρότερος τουλάχιστον στην αρχή της εφαρμογής του προγράμματος ΝΜ.

Επίσης ενδιαφέρον παρουσιάζει και η χρονική κατανομή των αιτήσεων εντός του εξαμήνου Μαΐου-Οκτωβρίου 2015. Όπως φαίνεται στο διάγραμμα που ακολουθεί, το Μάιο υπήρξε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, έγιναν 99 αιτήσεις δηλ. το 1/3 του συνόλου των αιτήσεων της περιόδου. Το ενδιαφέρον μειώνεται μέχρι τον Αύγουστο 2015 και από τον Σεπτέμβριο αρχίζει πάλι να αυξάνει. Ας μη ξεχνάμε ότι κυρίως η εφαρμογή των κεφαλαιακών ελέγχων (capital controls) του Ιουνίου καθώς και οι εκλογές του Σεπτεμβρίου επέδρασαν στην εξέλιξη του προγράμματος.

Υπενθυμίζεται ότι από 30 Οκτωβρίου 2015 ο ΔΕΔΔΗΕ δέχεται αιτήσεις ΝΜ και για τη μέση τάση. Οι αιτήσεις αυτές αφορούν εγκαταστάσεις από 100 kWp μέχρι 500 kWp. Φυσικά αφορά σχετικά μεγάλα έργα για εμπορικούς καταναλωτές (βιοτεχνίες, ξενοδοχεία κτλ). Η απόδοση αυτών των έργων είναι σαφώς αποδοτικότερη οικονομικά αρκεί να υπάρχει ανάλογη κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος (τουλάχιστον 150 MWh ανά έτος για τα 100 kWp και μέχρι 750 MWh για τα 500 kWp).

Το συμπέρασμα είναι ότι η αγορά είναι επιφυλακτική και το κλίμα επιβαρύνεται από τους κεφαλαιακούς ελέγχους που δυσκολεύουν κυρίως την εισαγωγή εξοπλισμού, αλλά και για τη μέση τάση που αφορά μεσαία έργα και εμπορικούς καταναλωτές χρειάζεται η ενεργοποίηση των τραπεζών. Υπενθυμίζεται το ανάλογο, πώς δηλαδή ξεκίνησε η αγορά του οικιακού φωτοβολταϊκού (των 10 kWp) το 2009. Πρακτικά ξεκίνησε ένα χρόνο μετά με την δυναμική ενεργοποίηση των τραπεζών που διαφημίζοντας τα σχετικά τραπεζικά τους προϊόντα, έδωσαν ώθηση στην αγορά, με αποτέλεσμα να φτάσουμε τουλάχιστον τα 50 MW οικιακών ετησίως τα επόμενα χρόνια.

Το καλό με το ΝΜ είναι ότι αποτελεί πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας και δεν επιβαρύνεται ο καταναλωτής ηλεκτρικού ρεύματος. Το ιδανικό είναι ο συνδυασμός του ΝΜ με αποθήκευση ενέργειας (μπαταρίες) που βελτιώνει και την απόδοση του συστήματος αλλά και συμβάλλει στην αποκεντρωμένη παραγωγή οπότε δεν επιβαρύνεται και το δίκτυο του ηλεκτρικού ρεύματος. Ο ΣΕΦ έχει συζητήσει με το ΔΕΔΔΗΕ για την πρόβλεψη χρήσης μπαταριών στο πρόγραμμα του ΝΜ. Βέβαια το κόστος των μπαταριών είναι ακόμα υψηλό αλλά αναμένεται με την αύξηση της παραγωγής τους διεθνώς να μειωθεί στα επόμενα χρόνια.

Οι εκτιμήσεις είναι ότι το πρόγραμμα του ΝΜ στη χαμηλή και στην ΜΤ, εφόσον παραμένουν οι τρέχουσες συνθήκες (κεφαλαιακοί έλεγχοι και έλλειψη ρευστότητας στην αγορά από τις τράπεζες), θα είναι μία μικρή αγορά των μερικών MW ετησίως. Οι προοπτικές είναι μεγάλες εφόσον ομαλοποιηθεί η ρευστότητα στην αγορά, οπότε μπορεί να φτάσει τουλάχιστον στα 50 MW ετησίως. Ο συνδυασμός δε του ΝΜ με την αποθήκευση, την ηλεκτροκίνηση και τα έξυπνα δίκτυα είναι δυνατόν να δημιουργήσει μία βιώσιμη και υγιή αγορά μεγαλύτερη των 50 MW. Αυτό σημαίνει ανάπτυξη, 2350 άμεσες και έμμεσες νέες θέσεις εργασίας (με βάση υπολογισμούς του ΣΕΦ που βασίζονται σε διεθνείς μελέτες) και 50-60% εγχώρια προστιθέμενη αξία (λαμβάνοντας υπόψη και τη συντήρηση και λειτουργία – O&M).

Όλες οι προβλέψεις είναι ότι τα επόμενα χρόνια οι ΑΠΕ και ιδιαίτερα η ηλιακή ενέργεια θα παίξει ηγετικό ρόλο στην ηλεκτροπαραγωγή σε συνδυασμό με τις νέες τεχνολογίες που προαναφέραμε. Αυτή η εξέλιξη είτε μας αρέσει είτε όχι δεν μπορεί να εμποδιστεί.

Καλώς ή κακώς η επιστήμη και η τεχνολογία κινείται πάντα γρηγορότερα από την Πολιτική.

* Δρ. Σωτήρης Καπέλλος

Πρόεδρος Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ)

Net-metering: τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές

Ο συμψηφισμός παραγόμενης-καταναλισκόμενης ενέργειας (γνωστός με τον όρο net-metering) αποτελεί ένα από τα εργαλεία προώθησης της αυτοπαραγωγής και ιδιοκατανάλωσης που επιτρέπει στον καταναλωτή να καλύψει ένα σημαντικό μέρος των ιδιοκαταναλώσεών του, ενώ παράλληλα του δίνει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει το δίκτυο για έμμεση αποθήκευση της πράσινης ενέργειας.

Το νέο θεσμικό εργαλείο προσφέρει στον καταναλωτή τη δυνατότητα να εξοικονομήσει ένα σημαντικό ποσοστό των χρημάτων που σήμερα πληρώνει σε λογαριασμούς ρεύματος. Δεν είναι εργαλείο παραγωγής εισοδήματος όπως ήταν το φωτοβολταϊκό τα προηγούμενα χρόνια, αλλά ένα άριστο εργαλείο εξοικονόμησης ενέργειας και χρημάτων. Εισάγει δηλαδή τον καταναλωτή στην φιλοσοφία της εξοικονόμησης και ορθολογικής διαχείρισης της ενέργειας στο χώρο της εργασίας και της οικίας.

Επειδή πρόκειται για ένα νέο εργαλείο, καλό είναι ο υποψήφιος αυτοπαραγωγός να έχει υπόψη του κάποια κρίσιμα δεδομένα.

1. Για την διαστασιολόγηση (το μέγεθος ισχύος, δηλαδή) του φωτοβολταϊκού συστήματος είναι ενδεδειγμένο να λαμβάνεται υπόψη η ετήσια κατανάλωση της εγκατάστασης στην οποία αυτό θα συνδεθεί. Δεδομένου ότι ο ενεργειακός συμψηφισμός διενεργείται σε ετήσια βάση και τυχόν πλεόνασμα ενέργειας μετά τον ετήσιο συμψηφισμό δεν αποζημιώνεται, η ετήσια παραγόμενη από το φωτοβολταϊκό σύστημα ενέργεια δεν θα πρέπει να υπερβαίνει την συνολική ετήσια κατανάλωση.

Για πληροφοριακούς λόγους, σημειώνεται ότι η συνήθης παραγωγή των φωτοβολταϊκών συστημάτων κυμαίνεται μεταξύ 1.200-1.650 kWh/kWp/έτος (κιλοβατώρες ανά κιλοβάτ και ανά έτος), ανάλογα με τις γεωγραφικές συντεταγμένες, την κλίση και τον προσανατολισμό της εγκατάστασης, με μεσοσταθμική τιμή περί τις 1.350-1.400 kWh/kWp/έτος.

Επομένως, η ισχύς του συστήματος θα πρέπει να επιλέγεται με γνώμονα τις ετήσιες ενεργειακές ανάγκες.

Για παράδειγμα για την οικιακή χρήση, μία τετραμελής οικογένεια που καταναλώνει 5.000 κιλοβατώρες (kWh) ετησίως, χρειάζεται να εγκαταστήσει περί τα 3,5 κιλοβάτ (kWp) φωτοβολταϊκού συστήματος, για να καλύπτει τις ανάγκες της σε ηλεκτρική ενέργεια.

2. Επειδή ο ανταγωνισμός μεταξύ εταιριών μπορεί να οδηγήσει σε επικοινωνιακές “υπερβολές”, καλό είναι να γνωρίζει ο καταναλωτής ότι, κατά μέσο όρο, η αποπληρωμή του συστήματος θα γίνει περίπου στη δεκαετία. Σε περιοχές με υψηλή ηλιοφάνεια μπορεί να γίνει και στα 8 έτη, αλλά δύσκολα θα γίνει αποπληρωμή σε συντομότερο διάστημα. Σημειωτέον ότι η εξοικονόμηση από το φωτοβολταϊκό θα γίνεται σε βάθος 25ετίας τουλάχιστον, οπότε οι χρόνοι αυτοί αποπληρωμής είναι εύλογοι. Πολύ χοντρικά, μπορούμε να πούμε ότι η επένδυση που θα κάνει έχει μέση ετήσια απόδοση (μέσω της εξοικονόμησης του ηλεκτρικού ρεύματος) περίπου 10%, ένα ποσοστό πολύ μεγαλύτερο από άλλες εναλλακτικές επενδύσεις (π.χ. προθεσμιακή κατάθεση, χρηματιστήριο, κ.λπ.).

Προφανώς οι αποδόσεις και ο χρόνος απόσβεσης είναι συνάρτηση του αρχικού κόστους (τι είδους εξοπλισμό θα βάλει κανείς, αν θα τοποθετήσει αντικεραυνικό ή όχι, σε τι απόσταση από κάποιο προμηθευτή-εγκαταστάτη βρίσκεται το σπίτι, κ.λπ.), από την προσπίπτουσα ηλιακή ακτινοβολία στην περιοχή, αλλά και από την κλίση και τον προσανατολισμό των φωτοβολταϊκών πλαισίων (η απόδοση διαφέρει αν το σύστημα μπει π.χ. σε κεραμοσκεπή με μη βέλτιστη κλίση και προσανατολισμό). Αν πάλι το φωτοβολταϊκό σύστημα συνδυαστεί με αντλίες θερμότητας για θέρμανση και ψύξη της κατοικίας, τότε οι αποδόσεις βελτιώνονται και οι χρόνοι απόσβεσης μειώνονται.

Φυσικά οι αποδόσεις και ο χρόνος απόσβεσης εξαρτάται κυρίως από το τιμολόγιο που έχει ο καταναλωτής που θα εγκαταστήσει το σύστημα αυτοπαραγωγής.

3. Με βάση τα τρέχοντα τιμολόγια της ΔΕΗ για διάφορες κατηγορίες καταναλωτών το όφελος που προκύπτει για τον αυτοπαραγωγό ορίζεται :

– για τον οικιακό καταναλωτή περίπου στα 0,13–0,14 €/kWh,
– για τον εμπορικό καταναλωτή στα 0,09-0,13 €/kWh και
– για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες περίπου στα 0,07 €/kWh.

Η ακριβής τιμή συμψηφισμού εξαρτάται, εκτός από την κατηγορία τιμολογίου που υπάγεται κανείς, και από το προφίλ της κατανάλωσης που έχει. Αν, για παράδειγμα, κάποιες χρήσεις (π.χ. πλυντήριο, μαγείρεμα) γίνονται τις ώρες ηλιοφάνειας και η ζήτηση καλύπτεται απ’ ευθείας από το φωτοβολταϊκό και όχι με απορρόφηση ενέργειας από το δίκτυο, η τιμή συμψηφισμού μεγαλώνει, οπότε υπάρχει και μεγαλύτερο όφελος.

Στην περίπτωση των αγροτών, ο αγρότης αυτοπαραγωγός λόγω του ευεργετικού χαμηλού αγροτικού τιμολογίου που δικαιούται σε σύγκριση με τους υπόλοιπους καταναλωτές (σχεδόν το μισό του οικιακού τιμολογίου) , θα έχει απόσβεση της επένδυσης σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι οι υπόλοιποι καταναλωτές. Αν υπάρξει κάποιου είδους επιδότηση (κάτι που δεν προβλέπεται σήμερα), η επένδυση θα αποπληρώνεται γρηγορότερα. Σε κάθε περίπτωση πάντως, οι αγρότες μπορούν να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκά για αυτοπαραγωγή σε κατοικίες, όπου ισχύει το οικιακό τιμολόγιο (όπως αναφέρθηκε παραπάνω) το οποίο είναι σημαντικά υψηλότερο από το αγροτικό.