Σε διαβούλευση νομοσχέδιο για Ενεργειακές Κοινότητες

Το ΥΠΕΝ έθεσε σε δημόσια διαβούλευση νομοσχέδιο που αφορά στο προτεινόμενο θεσμικό πλαίσιο ίδρυσης και λειτουργίας των Ενεργειακών Κοινοτήτων – Ενεργειακών Συνεταιρισμών στην Ελλάδα. Το σχέδιο νόμου συνιστά μια νέα και ολοκληρωμένη θεσμική παρέμβαση στην κατεύθυνση της προώθησης της κοινωνικής οικονομίας στον ενεργειακό τομέα και την προαγωγή της ενεργειακής αειφορίας και της καινοτομίας, την παραγωγή, αποθήκευση, ιδιοκατανάλωση, διανομή και προμήθεια ενέργειας, τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στην τελική χρήση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο καθώς και την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας βάσει των κατευθύνσεων και προτεραιοτήτων της Κυβέρνησης, της επεξεργασίας της Ομάδας Εργασίας και των κατευθύνσεων της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Ενέργειας.

Δεδομένης της σπουδαιότητας της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας, ο Υπουργός καλεί όλους τους πολίτες, τους κοινωνικούς εταίρους και κάθε ενδιαφερόμενο να συμμετάσχουν καταθέτοντας προτάσεις, προκειμένου να βελτιωθούν οι διατάξεις του. Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί την Τρίτη 20 Ιουνίου 2017 και ώρα 14:00.

Μπορείτε να δείτε το σχέδιο νόμου εδώ

Ενεργειακή δημοκρατία: οι προτάσεις της Greenpeace για τη βελτίωση της αυτοπαραγωγής

Αν το θεσμικό πλαίσιο της αυτοπαραγωγής δεν βοηθήσει τους πολίτες να αποκτήσουν ενεργό ρόλο στην αγορά ενέργειας, δεν θα δημιουργηθούν οι αναγκαίες για τη χώρα επενδύσεις σε ΑΠΕ.

Η Greenpeace καταθέτει δημόσια προτάσεις για τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου[1] της αυτοπαραγωγής και της εικονικής αυτοπαραγωγής, με στόχο την ουσιαστική ενσωμάτωση της κοινωνίας, και ιδιαίτερα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων που σε μεγάλο βαθμό σήμερα αποκλείονται από τις ευεργετικές του διατάξεις. Ενόψει της επικείμενης ανάληψης πρωτοβουλιών της κυβέρνησης για την προώθηση των ενεργειακών συνεταιρισμών, απαιτείται σημαντική βελτίωση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου προκειμένου να είναι εφικτό να αποκτήσουν οι πολίτες ενεργό ρόλο και συμμετοχή σε συλλογικά σχήματα αυτοπαραγωγής. Η Greenpeace καλεί την κυβέρνηση να ανοίξει τον δημόσιο διάλογο για τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου και καταθέτει τα βασικά σημεία που χρειάζονται επειγόντως βελτίωση.

Η αυτοπαραγωγή αποτελεί ζωτικής σημασίας εργαλείο ώστε η Ελλάδα να εκδημοκρατίσει τον ενεργειακό τομέα, να ενισχύσει τις τοπικές κοινωνίες που επενδύουν στις ΑΠΕ, αλλά και να εγκαινιάσει καινοτόμους τρόπους άσκησης κοινωνικής πολιτικής[2]. Η ουσιαστική προώθησή της, άλλωστε, συνάδει με το πνεύμα του υπό διαμόρφωση θεσμικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενέργεια (το λεγόμενο ‘χειμερινό πακέτο’), με βασικό, μάλιστα, επικοινωνιακό μήνυμα «καθαρή ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες»[3].

Ωστόσο, σήμερα το θεσμικό πλαίσιο της αυτοπαραγωγής προβάλλει αρκετά εμπόδια στους πολίτες που επιθυμούν να γίνουν ενεργειακά αυτόνομοι (prosumers) [4], ενώ ιδιαίτερα η εικονική αυτοπαραγωγή επιτρέπεται μόνο σε επιλεγμένες κατηγορίες, όπως αγρότες και φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης (εξαιρείται δηλαδή το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας όπως νοικοκυριά, επιχειρήσεις, ξενοδοχεία κτλ). Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι άδικες χρεώσεις (π.χ. ΕΤΜΕΑΡ, ΥΚΩ) που ανεβάζουν αδικαιολόγητα το κόστος επένδυσης σε ένα – ούτως ή άλλως – δυσχερές επενδυτικό περιβάλλον, αλλά και ορισμένες νομοθετικές αστοχίες που de facto αποτρέπουν επενδύσεις (λ.χ. η διάταξη στην εικονική αυτοπαραγωγή που επιβάλλει να ανήκουν στην ίδια τάση το φωτοβολταϊκό σύστημα και οι μετρητές κατανάλωσης ουσιαστικά μπλοκάρει τη δημιουργία ενεργειακών συνεταιρισμών).

Εν αναμονή της υποβολής του σχεδίου νόμου για τους ενεργειακούς συνεταιρισμούς, η Greenpeace συμβάλλει στον δημόσιο διάλογο συνοψίζοντας τα βασικότερα προβλήματα και τις ελλείψεις του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου και καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις και αλλαγές (ακολουθεί  πίνακας με τις προτάσεις).

 

 

 

“NET METERING – Αυτοπαραγωγή Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά και Εξοικονόμηση” – Οι παρουσιάσεις

Δείτε τις παρουσιάσεις του ΣΕΦ στην εκδήλωση με θέμα:

“NET METERING – Αυτοπαραγωγή Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά και Εξοικονόμηση”

η οποία πραγματοποιήθηκε στις 8.4.2017 με διοργανωτή το Building Green Magazine

Ο ΣΕΦ συμμετείχε με παρουσιάσεις του Προέδρου του Δρ. Σ. Καπέλλου (Τα στατιστικά και οι προοπτικές της αυτοπαραγωγής)  και του συμβούλου του Σ. Ψωμά (Αυτοπαραγωγή και αποθήκευση ενέργειας).

ΕΚΔΗΛΩΣΗ “NET METERING – Αυτοπαραγωγή Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά και Εξοικονόμηση” – 8.4.2017

Συμμετοχή του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών στο Open Space 2017 Building Green Expo – Building Sustainable Environment

 ΕΚΔΗΛΩΣΗ

NET METERING – Αυτοπαραγωγή Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά και Εξοικονόμηση”

Εκθεσιακό Κέντρο Metropolitan Expo (δίπλα στο αεροδρόμιο Ε. Βενιζέλος)

Σάββατο 8.4.2017

Ώρα: 13:00-15:00

Διοργανωτής: Building Green Magazine

Ο ΣΕΦ συμμετέχει με παρουσιάσεις του Προέδρου του Δρ. Σ. Καπέλλου (“Τα στατιστικά και οι προοπτικές της αυτοπαραγωγής”)  και του συμβούλου του Σ. Ψωμά (“Αυτοπαραγωγή και αποθήκευση ενέργειας”).

 Μπορείτε να βρείτε το πλήρες πρόγραμμα εδώ:

Δεν εξαιρούνται από το τέλος επιτηδεύματος οι αγρότες με φωτοβολταϊκά έως 100 kW

Δεν προβλέπεται η εξαίρεση των παραγωγών οι οποίοι έχουν εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά ισχύος έως 100 kW στα αγροτεμάχιά τους, σύμφωνα με εγκύκλιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

Η εγκύκλιος αναφέρει ότι «από 1.1.2017 οι αγρότες οι οποίοι παράλληλα με την αγροτική εκμετάλλευση, ασκούν και άλλη δραστηριότητα για την οποία υποχρεούνται στην τήρηση λογιστικών βιβλίων (απλογραφικά ή διπλογραφικά), μεταξύ των οποίων και η διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υπάγονται υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. και για την αγροτική τους εκμετάλλευση, έχοντας όλες τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα που απορρέουν από το καθεστώς αυτό».

Ως αποτέλεσμα αυτού, «σε όποια εγκατάσταση ασκείται η δραστηριότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, προφανώς επιβάλλεται τέλος επιτηδεύματος, καθόσον δεν υπάρχει ανάλογη απαλλακτική διάταξη, πέραν των πληθυσμιακών και ηλικιακών εξαιρέσεων και ανέρχεται σε 650 ή 600 ευρώ, ανάλογα με το αν η εγκατάσταση είναι κεντρικό ή υποκατάστημα».

Δείτε όλη την εγκύκλιο

 

Αποθήκευση Ενέργειας: Η Γένεση μιας Νέας Αγοράς και το «Πάντρεμα» με την Αυτοπαραγωγή

του Στέλιου Ψωμά

Η ανατολή μιας νέας αγοράς

Όταν ο χαρισματικός Elon Musk παρουσίασε την Πρωτομαγιά του 2015 τη νέα γενιά συσσωρευτών της Tesla, δεν υπήρξε μέσο επικοινωνίας στον πλανήτη που να μην καλύψει την είδηση. Και ήταν είδηση γιατί ο Musk δεν είναι τυχαίο πρόσωπο. Συνιδρυτής, μεταξύ άλλων, της PayPal, CEO της Tesla Motors, πρόεδρος της Solar City, της μεγαλύτερης εταιρίας φωτοβολταϊκών στην Αμερική. Κάποιοι τον αποκαλούν Steve Jobs της ενέργειας και μάλλον δεν έχουν άδικο. Η πραγματική είδηση όμως ήταν οι μπαταρίες (οικιακής και εμπορικής χρήσης) που παρουσίασε.

Τι το καινούργιο φέρνουν αυτές οι μπαταρίες; Σίγουρα όχι κάποια τεχνολογική καινοτομία, αφού πρόκειται για κλασικούς συσσωρευτές ιόντων λιθίου που βρίσκει κανείς στο εμπόριο εδώ και μερικά χρόνια. Η καινοτομία έγκειται στο compact design και ιδιαίτερα στο κόστος, αφού προβλέπεται να παρέχονται σε τιμές χαμηλότερες του ανταγωνισμού. Για να γίνει αυτό, η Tesla θα χρησιμοποιήσει το Gigafactory που ήδη ολοκληρώνεται στη Νεβάδα (μια επένδυση 5 δις $). Το μυστικό λοιπόν είναι marketing και οικονομία κλίμακας.

Απ’ ότι φαίνεται, η κίνηση αυτή υπήρξε όντως καταλύτης για μια σειρά εξελίξεων στο χώρο της αποθήκευσης ενέργειας. Ακόμη και εταιρίες όπως η Daimler Benz (Mercedes) ανακοίνωσαν πως εισέρχονται στο χώρο της οικιακής αποθήκευσης ενέργειας. Το ίδιο έπραξαν και αρκετές εταιρίες φωτοβολταϊκών σε πολλές χώρες (από τη Γερμανία και τις ΗΠΑ, ως την Αυστραλία, τον Καναδά και τη Βρετανία).

Αυτό το επικοινωνιακό τσουνάμι όμως δεν θα αυξήσει μόνο τα κέρδη της Tesla και των άλλων εταιριών που ήδη εμπλέκονται. Όλα δείχνουν πως θα επιταχύνει και την ανάπτυξη αυτής της νέας αγοράς συσσωρευτών οικιακής και εμπορικής χρήσης σε συνδυασμό με φωτοβολταϊκά συστήματα, μιας αγοράς που (για το κομμάτι των συσσωρευτών μόνο) εκτιμάται ότι θα αγγίζει το 2017 τα 19 δις $ σύμφωνα με την IMS Research.

Η σχετική αγορά τρέχει πλέον με εξαιρετικά γοργούς ρυθμούς και το κόστος της αποθηκευμένης ενέργειας έχει πέσει σχεδόν κατά 50% την τελευταία διετία και αναμένεται να πέσει εκ νέου στο μισό ως το 2020. Ταυτόχρονα, ενώ υπάρχουν θεωρητικά διαθέσιμες πολλές τεχνολογίες αποθήκευσης, φαίνεται πως έχουμε ήδη πρωταθλητή, αφού όλα δείχνουν ότι η τεχνολογία ιόντων λιθίου είναι αυτή που θα έχει τον πρώτο λόγο στις εφαρμογές. Άλλωστε, όλοι οι μεγάλοι κατασκευαστές συσσωρευτών (Panasonic, LG Chem, Tesla, κ.α.) έχουν ήδη επενδύσει δισεκατομμύρια σε αυτή την τεχνολογία.

 

Fig1

Πενταπλασιασμός της αγοράς συσσωρευτών σε μία μόλις διετία

Μέχρι σήμερα το πρόβλημα ήταν το υψηλό κόστος των συσσωρευτών, κάτι που λειτουργούσε αποτρεπτικά. Τα τελευταία χρόνια, η έρευνα και οι επενδύσεις στον τομέα αυτό, οδηγούν σε σημαντική μείωση του κόστους των συσσωρευτών, σε βελτίωση των αποδόσεων και εν τέλει σε ένα ολοένα και πιο ελκυστικό προϊόν ευρείας κατανάλωσης.
Fig2

Εξέλιξη κόστους συσσωρευτών ιόντων λιθίου

 

Fig3

Μετά από μια πενταετία, ορισμένες τεχνολογίες συσσωρευτών αναμένεται να είναι ανταγωνιστικές στην πλειονότητα των εφαρμογών ηλεκτρισμού και μεταφορών

 

Σε ότι αφορά μεγαλύτερα συστήματα αποθήκευσης, υπάρχουν φυσικά και άλλες τεχνολογίες με συσσωρευτές βιομηχανικού τύπου (π.χ. τεχνολογίας NaS) που μπορούν να εγκατασταθούν κατά μήκος του δικτύου (π.χ. από τον ΔΕΔΔΗΕ για εξομάλυνση των αιχμών), σε φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα, σε βιομηχανίες και φυσικά στα νησιά όπου μπορούν να ενισχύσουν τα αδύναμα κατά τεκμήριο δίκτυα. Ήδη, βρίσκεται σε εξέλιξη το πρώτο πιλοτικό πρόγραμμα στην Τήλο (http://www.tiloshorizon.eu/), ενώ πρόσφατα και η ΔΕΗ εξέφρασε την πρόθεσή της να προχωρήσει σε εγκατάσταση συσσωρευτών σε άλλα νησιά του Αιγαίου.

 

Fig4

Μία εκτίμηση για την ανάπτυξη των αγορών αποθήκευσης ενέργειας στην Ευρώπη

 

Fig5

Fig6

Βιομηχανικοί συσσωρευτές (τεχνολογίας NaS) 34 MW στην Futamata της Ιαπωνίας

 

Fig7

Το μέλλον της ενέργειας – αποκεντρωμένη παραγωγή και συστήματα αποθήκευσης

 

Τι σημαίνει πρακτικά η αποθήκευση για τον οικιακό και μικρό εμπορικό καταναλωτή;

Ας υποθέσουμε ότι κάποιος εγκαθιστά ένα μικρό φωτοβολταϊκό στην κατοικία του και γίνεται αυτοπαραγωγός ενέργειας (κάτι που προβλέπεται ήδη από τη νομοθεσία για το netmetering). Προφανώς το φωτοβολταϊκό παράγει τις ώρες ηλιοφάνειας, ενώ η κατανάλωση γίνεται όλο το 24ωρο. Χοντρικά, μόνο το 1/3 παραγωγής και κατανάλωσης ταυτοχρονίζονται. Έτσι, η περίσσεια της παραγωγής εγχέεται στο δίκτυο (που παίζει το ρόλο μιας μεγάλης μπαταρίας), οι υπόλοιπες ανάγκες καλύπτονται από το δίκτυο σε πραγματικό χρόνο και, με βάση τη νομοθεσία, γίνεται συμψηφισμός παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας σε ετήσια βάση.

Ένας χοντρικός κανόνας για το ποσοστό ταυτοχρονισμού παραγόμενης-καταναλισκόμενης ενέργειας (ποσοστό που εξαρτάται από το προφίλ κατανάλωσης και καθορίζει την τιμή συμψηφισμού κάθε καταναλωτή), δίνεται στον παρακάτω πίνακα.

Fig12

Αν τώρα προστεθεί στο σύστημα και μία μπαταρία, το ποσοστό της πράσινης ενέργειας που ιδιοκαταναλώνεται σε πραγματικό χρόνο αυξάνεται (μπορεί να ξεπεράσει και το 80%) και αυτό συνεπάγεται δύο οφέλη: ένα για τον καταναλωτή (περισσότερη εξοικονόμηση χρημάτων) και ένα για το δίκτυο, αφού οι μπαταρίες βοηθούν να μειωθεί και η βραδινή αιχμή της ζήτησης πέραν της μεσημεριανής που ήδη έχει εξαλειφθεί από τα εγκατεστημένα έως σήμερα φωτοβολταϊκά.

 

Fig8

 

Fig9

Φωτοβολταϊκό διασυνδεδεμένο με το δίκτυο σε συνδυασμό με σύστημα αποθήκευσης της παραγόμενης ενέργειας

 

Fig10

Fig11

 

Φυσικά, μπορεί κανείς με χρήση συσσωρευτών να απαλλαγεί πλήρως από τη ΔΕΗ (ή άλλο εναλλακτικό πάροχο), μια επιλογή που όμως δεν συνιστάται για τους περισσότερους καταναλωτές παρά μόνο για εκείνους που βρίσκονται σε πολύ απομακρυσμένες περιοχές. Μη ξεχνάμε ότι το δίκτυο αποτελεί την υπέρτατη “μπαταρία” παρέχοντας τη μέγιστη ασφάλεια.

Τεχνικά λοιπόν όλα δείχνουν μια χαρά. Το θέμα είναι αν ο συνδυασμός μπαταρίας και φωτοβολταϊκού συνεπάγεται και οικονομικά οφέλη τέτοια που να καθιστούν βιώσιμη την επένδυση. Η αλήθεια είναι πως σήμερα, τα οικονομικά οφέλη είναι οριακά, κάτι που όμως αναμένεται να αλλάξει δραστικά την ερχόμενη πενταετία.

Fig13

Στη Γερμανία, όπου τα τιμολόγια ηλεκτρικού είναι ιδιαιτέρως υψηλά, ο συνδυασμός φωτοβολταϊκού-συσσωρευτών είναι ήδη οικονομικά ανταγωνιστικός. Το 2015 εγκαταστάθηκαν 16.000 τέτοια συστήματα στη Γερμανία.

 

Το ελληνικό παράδοξο

Την άνοιξη του 2015 (λίγες μέρες πριν την ανακοίνωση της Tesla), ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών ζήτησε να καθοριστούν από τον ΔΕΔΔΗΕ προδιαγραφές για την εγκατάσταση συσσωρευτών σε φωτοβολταϊκά συστήματα αυτοπαραγωγής. Ενώ δεν έχουν καθοριστεί ακόμη τέτοιες προδιαγραφές, οι υπηρεσίες του ΔΕΔΔΗΕ αποφάσισαν εν τω μεταξύ πως “ηλεκτρική διαμόρφωση παράλληλης λειτουργίας του συστήματος αποθήκευσης (π.χ. συσσωρευτών) και του φωτοβολταϊκού συστήματος στο πλαίσιο του προγράμματος αυτοπαραγωγής με ενεργειακό συμψηφισμό δεν είναι αποδεκτή”.

Την ίδια ώρα, από το Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού προκηρύχθηκε δράση του ΕΣΠΑ που επιδοτεί μεταξύ άλλων και την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης σε επιχειρήσεις. Στη Δράση “Αναβάθμιση πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων για την ανάπτυξη των ικανοτήτων τους στις νέες αγορές”, προβλέπεται η επιδότηση “εξοπλισμού και εργασιών για την παραγωγή ενέργειας από φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες (φωτοβολταϊκά, ανεμογεννήτριες, γεωθερμία, κ.λπ.) και αποθήκευση ενέργειας”.

Με άλλα λόγια, επιδοτείται κάτι που στην πράξη δεν επιτρέπεται. Απ’ ότι φαίνεται η υπόθεση της αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα θα ακολουθήσει ένα πιο ανηφορικό δρόμο απ’ ότι σε άλλες χώρες…

*Ο Στέλιος Ψωμάς είναι Σύμβουλος σε θέματα Ενέργειας και Περιβάλλοντος

Δημοσιεύτηκε στο www.energia.gr

Η εγχώρια προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών

Εδώ και χρόνια, όταν συζητά κανείς με κάποιο πολιτικό για τα φωτοβολταϊκά, εισπράττει μια
σχεδόν στερεότυπη απάντηση: “βεβαίως να τα υποστηρίξουμε, αρκεί να φτιάξουμε και μία
εγχώρια βιομηχανία για να παράγουμε δικά μας φωτοβολταϊκά, έτσι ώστε να μην εισάγουμε
εξοπλισμό από την Κίνα και τη Γερμανία και να δημιουργήσουμε και θέσεις εργασίας”. Την ίδια
στερεότυπη απάντηση δίνουν συνήθως οι πολιτικοί, ανεξαρτήτως πολιτικής απόχρωσης, στις
περισσότερες χώρες του κόσμου.

Όσο λογικά και αν ακούγονται τα παραπάνω, η πραγματικότητα έχει δυστυχώς μια δική της,
διαφορετική αφήγηση. Ας την ακούσουμε.

Διαβάστε όλο το άρθρο εδώ

Σ. Καπέλλος (ΣΕΦ): Το net metering μπορεί να αποτελέσει τη «ραχοκοκαλιά» της αγοράς

Μια αναδρομή στην εικόνα της ελληνικής φωτοβολταϊκής αγοράς έκανε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ), Σωτήρης Καπέλλος στους Ενεργειακούς Διαλόγους, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι από το 2014 και μετά η αγορά βρίσκεται σε εξαιρετικά δυσχερή θέση.

Τι έκανες στον ενεργειακό πόλεμο Θανάση;

Η φτώχεια φέρνει γκρίνια λέει η παροιμία. Τον τελευταίο καιρό, μεσούσης της πρωτοφανούς κρίσης και ύφεσης, έχουμε συνεχή και δραματικά μηνύματα από πλευράς των μεγάλων καταναλωτών ενέργειας για μείωση του ενεργειακού κόστους, ώστε να προστατευτεί η ανταγωνιστικότητα της εγχώριας παραγωγής και να διασφαλιστούν θέσεις εργασίας. Επί της αρχής αυτό ακούγεται λογικό και μια ευνομούμενη Πολιτεία πρέπει να φροντίζει για το μέλλον της παραγωγικής της βάσης.

Τα προβλήματα αρχίζουν όταν, προκειμένου να λύσουμε ένα θέμα, δημιουργούμε περισσότερα και σημαντικότερα προβλήματα σε άλλους κλάδους της οικονομίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η επιβολή “τέλους διακοψιμότητας” στις ΑΠΕ για να ενισχυθεί η παραπαίουσα ενεργοβόρος βιομηχανία. Ένα λάθος εργαλείο, που θα μεγεθύνει απλώς τις στρεβλώσεις στην ενεργειακή αγορά.

Όλοι συμφωνούν ότι η πρόληψη είναι προτιμότερη της θεραπείας. Στην πράξη όμως, ελάχιστα γίνονται στην κατεύθυνση της πρόληψης. Στην περίπτωσή μας, ας δούμε τι έκανε η ενεργοβόρος βιομηχανία όλα αυτά τα χρόνια για να αποφύγει να βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο και με μέσο ενεργειακό κόστος υψηλότερο των Ευρωπαίων ανταγωνιστών της.

Πρόσφατα, η Κομισιόν παρουσίασε την πρώτη της έκθεση για την πορεία της Ενεργειακής Ένωσης. Στην ειδική αναφορά της για την Ελλάδα, υπήρχαν δύο πολύ ενδιαφέροντα διαγράμματα τα οποία και παρουσιάζουμε για να σχολιάσουμε στη συνέχεια. Στο πρώτο συγκρίνεται η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ελλάδα και την ΕΕ. Εκεί φαίνεται καθαρά πως, κατά μέσο όρο, το ενεργειακό κόστος στην Ελλάδα είναι υψηλότερο από το μέσο όρο της ΕΕ.

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον όμως έχει το δεύτερο διάγραμμα το οποίο δείχνει την εξέλιξη της ενεργειακής έντασης στη βιομηχανία την περίοδο 2005-2013. Ενώ η μέση ενεργειακή ένταση στην ΕΕ μειώθηκε κατά 14,2%, την ίδια περίοδο, στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 24,4%. Το χάσμα λοιπόν μεταξύ Ελλάδας και ΕΕ ήταν 38,6%.

Το πιο εντυπωσιακό είναι πως το χάσμα μεγαλώνει κατά την περίοδο της κρίσης. Προς επίρρωση των παραπάνω, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση, αναφέρει πως την περίοδο 2007-2012, η συνεισφορά της βιομηχανίας στη συνολική εξοικονόμηση ενέργειας ήταν μηδενική.

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Ότι την τελευταία δεκαετία η βιομηχανία δεν αξιοποίησε τα κονδύλια που υπήρχαν (πρωτίστως από Κοινοτικούς πόρους) για να βελτιώσει την ενεργειακή της απόδοση και να μειώσει έτσι άμεσα και δραστικά το ενεργειακό της κόστος. Αν ακολουθούσε απλώς τις τάσεις της υπόλοιπης Ευρώπης, σήμερα δεν θα υπήρχε χάσμα στο μέσο ενεργειακό κόστος μεταξύ εγχώριας παραγωγής και ευρωπαϊκού ανταγωνισμού.

Το χειρότερο είναι πως, ακόμη και σήμερα, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης της βιομηχανίας παραμένει εκτός δημόσιου διαλόγου και εκτός αιτημάτων της ίδιας της βιομηχανίας. Ακόμη κι αν η Πολιτεία στραγγαλίσει άλλους τομείς της οικονομίας για να ενισχύσει με ζεστό χρήμα την ενεργοβόρο βιομηχανία, το χάσμα μεταξύ εγχώριας και ευρωπαϊκής παραγωγής θα παραμείνει. Τι θα κάνουμε λοιπόν; Θα τρέφουμε με “έκτακτα” κονδύλια τη βιομηχανία στο διηνεκές; Και πότε θα σταθεί στα πόδια της για να παίξει το ρόλο που όλοι προσδοκάμε απ’ αυτήν;

Το ξέρω ότι ακούγεται κλισέ, αλλά ταιριάζει γάντι στην περίπτωση μας η κλασική ρήση: “Αν δώσεις ένα ψάρι σ’ έναν άνθρωπο θα φάει μια φορά. Αν του μάθεις να ψαρεύει θα τρώει σ’ όλη του τη ζωή”. Πότε λοιπόν θα μάθει να ψαρεύει η βιομηχανία; Και δεν εννοώ στα θολά νερά των “έκτακτων” ενισχύσεων και των στρεβλώσεων της ελληνικής οικονομίας.

* Στέλιος Ψωμάς: Σύμβουλος σε θέματα Ενέργειας και Περιβάλλοντος